Бүслэгдэж буй ардчилсан Монгол

176

Тэр жил Америкийн ерөнхийлөгчийн сонгуулийн дүнг сонирхож байгаа тухайгаа манай нэгэн өвгөн телевизээр ярьсан нь олон залуучуудын дургүй хүргэсэн бололтой, мөнөөх хөгшнийг “жалгынхаа асуудлыг харахгүй байж дэлхийн тухай дэмийрч байна” гэх зэргээр буруушаасан коммент харамгүй урссан юм. Үнэндээ өвгөний зөв байсан. Юу гэвэл Монгол улсын дотоод байдал нь хоёр хөршийн байдлаас бараг л зуун хувь хамаардаг гэхэд болно. Харин хоёр хөршийн байдал Америкийн ааш аягаас багагүй шалтгаалах аж.

Баабарын “20-р зууны монголчууд” ном нь Монголын түүхийг “дэлхийн байдал” хэмээх хөрсөн дээр буулгаж бичсэнээрээ гайхамшигтай бүтээл. Түүнээс өмнөх түүх бичлэг “ангийн тэмцэл” гээчид суурилсан Зөвлөлтийн түүхчлэхүйн школоор бичигддэг байлаа. Хоёр хөрш маань энэ дэлхий дээрх их гүрнүүд болохын хувьд гүрнүүдийн “зодоонд” гол оролцогчид, харин тэр хоёр маань яаж оролцож байгаагаас манай дотоод байдал бүрэн хамаарч байсныг ХХ зууны түүхээр дамжуулан Баабар бидэнд харуулсан. Хоёр хөршид хувьсгал болбол манайд хувьсгал болно, хоёр хөршид иргэний дайн болбол тэр нь манай нутаг дээр үргэлжилнэ, хоёр хөршид ангийн тэмцэл болбол манайд мөн ангийн тэмцэл болно, хоёр хөршид хүн ардаа хэлмэгдүүлбэл манайд бас л тийм юм болно. 

Баабарын энэ түүхчлэхүйн шинэ хандлага монголчуудад нөлөөлсөн нь мөнөөх өвгөний байдлаас харагдаад байгаа хэрэг. Ганц тэр өвгөнд гэлтгүй л дээ. 

Чухамдаа “20-р зууны монголчууд” номын түүхчлэхүй нь Монголын өргөн олон уншигчдын бодол сэдэлд их нөлөөлсөн. Үүнийг манай телевизүүдийн хамгийн их үзэгчтэй мэдээний нэвтрүүлгүүд нь олон улсын тойм, од хөтлөгчид нь олон улсын тоймчид байдгаас мөн харж болно. 

Залуу тоймчдынхоо олон улсын мэдээний тайлбарыг үзээд байхад хоёр хөрш маань өдгөө “нуман тулгуурт орсон” байдалтай байна. Орос, АНУ тэргүүтэй өрнөдийнхний эдийн засгийн хоригт орж хүндэрлээ. Хятад АНУ-тай ид худалдааны дайн хийж байна. 

Угаасаа өрсөлдөгчийнхөө эдийн засгийг сулруулах зорилготой хориг болоод худалдааны дайны аль аль нь хоёр хөршийн эдийн засгийг доройтуулах өндөр эрсдэл дагуулж буй нь тодорхой. Энэ эрсдэлээс эмээсэн хоёр хөршийн удирдагчид нь эрх мэдлээ нэмэгдүүлэн нийгмээ улам бүр дарангуйлах боллоо. 

Хятад нэг хүний дарангуйллаас нэг намын дарангуйлалд шилжин “либеральчлагдаж” байтлаа эргээд нэг хүний дарангуйлал руу шилжлээ. Нэг хүний дарангуйлалд шилжээд зогсохгүй, технологийн дэвшлийг ашиглан хүмүүний түүхэнд урьд хожид байгаагүй төрөөс иргэнээ цагдан хянах хяналтын тогтолцоог бий болгочихлоо. Хятадын төр одоо тэрбум гурван зуун сая хүнийг нэг бүрчлэн, бүр аягүйдвэл “хүндэрч байхад” нь хүртэл хянах бололцоотой гэнэ! Ингэж чадсанаа саяхан стадион дүүрэн үзэгч дундаас нэг гэмт хэрэгтнийг ухаалаг дурангаар танин илрүүлсэн явдлаар далимдуулан ард түмэндээ зориуд харууллаа! 

Орост “Путин-сказочный” гэж твиттердсэнийхээ төлөө сөрөг хүчний зүтгэлтэн шүүхэд дуудагдаж байна. Путиныг егөөдөж хошигнох (муулах ч биш шүү!) нь хүртэл гэмт хэрэгт тооцогддог болсон. Ийм хэргийг үйлдвэл 1,2 саяас 12 сая хүртэл төгрөгтэй тэнцэх торгуултай, бас 15 хоногоор баривчлан саатуулах ялтай аж! 

Манай хоёр хөрш эдийн засгийн доройтол, ардчилал хоёр “хөтөлцвөл” нийгмийн гамшиг болно хэмээн маш их болгоомжилдог. Энэ болгоомжлол бас чиг үндэсгүй юм биш. ХХ зууны хоёр дахь аравдаар Орос, Хятад хоёр эдийн засаг нь сул дорой үедээ ардчилсан улс болох гэсэн оролдлого хийгээд бүтэлгүйтсэн.Тэгээд аль аль нь иргэний дайнд хүрсэн нийгмийн аймшигт гамшиг руу хальтран унасан билээ. 

Түүхийнхээ энэ үеийг жишээ нь Оросын түүхчид “цусаар угаагдсан Орос” хэмээн нэрлэсэн байдаг юм. Хятадын түүхчид өөрийнхөө түүхийн мөн үеийг бас л ингэж халаглан үздэг. Самуун цагийн гамшгаас хоёр орон Сталин, Мао Цзэдун гэх мэтийн “мангас” мэт дарангуйлагч нарын хүчээр асар их үнэ төлөн байж гарчээ. 

Түүхийн эл сургамж одоо хэр нь тэдний зүрхэнд шар ус хуруулсаар байдаг бололтой. Ийм гэдэг нь Хятадын удирдагчид тэвдэхдээ, Тяньаньмэний талбайд оюутнуудын тайван жагсаалыг цус урсган дарсан хэрэг, Оросын удирдагчид мэгдэхдээ Майданы бослогын дараахан, Сочийн өвлийн олимп өнгөрмөгц Крымийг булаан эзэлсэн явдал зэргээс харагдана билээ. 

Хэрсүү монголчууд хоёр хөршөө амар амгалан, хөгжин цэцэглэсэн гүрэн болоосой гэж чин сэтгэлээсээ сүслэн залбирч, “сүүгээ өргөдөг”. Тэгэх нь ч аргагүй. 

ХХ зуунд тохиосон хоёр хөршийнхөө дотоодын самуурал, доройтол, хүчирхийлэл зэрэгт Монгол маш ихээр чирэгдэж зүдэрч байсан. Бас хоёр хөршийнхөө эдийн засгийн өсөлтийг даган манай орон дэлхийд эдийн засгийн өсөлтөөрөө магнайлсан тохиолдол ч гарсан. Ийнхүү хоёр хөршийнхөө унахад нь унаж, босоход нь босдогоо монголчууд маш сайн мэддэг болсон юм. 

Тэгээд ардчиллын үед гадаад бодлогынхоо үзэл баримтлалд хоёр хөрштэй харилцах харьцаагаа гадаад бодлогын тэргүүлэх чиглэл хэмээн тодорхойлсон билээ. Гадаад бодлогын үзэл баримтлалдаа “ОХУ, БНХАУ-тай найрсаг харилцаатай байх нь Монгол Улсын гадаад харилцааны бодлогын эн тэргүүний зорилт мөн бөгөөд тэдгээр улстай бүхэлдээ тэнцвэртэй харилцаж, сайн хөршийн ёсоор өргөн хүрээтэй хамтын ажиллагаа хөгжүүлнэ. Чингэхдээ энэ хоёр улстай харилцаж ирсэн түүхэн уламжлал, эдийн засгийн хамтын ажиллагааны өвөрмөц онцлогийг харгалзах” чиглэлийг баримтлахаа нотолжээ. 

90 оны ардчилсан хувьсгалаас өмнө Монгол улс Зөвлөл Холбоот Улсаас Хятадын эсрэг “довтлох гол түшиц газар” байсан гэдгийг бодолцож үзэхүл, хоёр хөрштэй тэнцвэртэй харилцах шинэ чиглэл бол тусгаар тогтносон Монгол Улсын гадаад бодлогод гарсан “хувьсгалт эргэлт” мөн юм. 90 оны ардчилсан хувьсгалаас хойш Монгол улс энэ чиглэлийг тууштай баримтлан хоёр хөрштэйгөө тэнцвэртэй харилцаж, сайн хөршийн ёсоор өргөн хүрээтэй хамтын ажиллагааг хөгжүүлж чадсан байна. 

Ардчиллын үе бол манай гадаад бодлогын хамгийн гайхалтай үе байсан. Чухам энэ үед л ардчилсан Монгол нь хоёр хөршдөө хэчнээн хэрэгтэй, тустай болохоо бүрэн дүүрэн нотолж чадсан гэдэгтэй хэн ч маргахгүй биз! 

Гэтэл сүүлийн үед Монголын ардчилалд дайсагнах дотоодын хүчийг гаднаас өөгшүүлэн далдуур дэмжсэн байдал харагдаад байна гэх боллоо. Энэ тухай бичсэн Баабарын “Хагаралдуулаад захир!” хэмээх нэртэй нийтлэлээр цуурайтаж буй “түгшүүрийн дохио”-г анхаарахгүй байхын аргагүй. Баабар 1930-аад оны “гаслант” түүх давтагдах гэж буйг монголчууддаа анхааруулж байна! 

Монголд дарангуйлал тогтох юм бол манай хоёр хөршид тун муу гэдэг нь хоёр хөршийн ямар ч боловсролтой улстөрчид, төрийн зүтгэлтэнд ойлгомжтой баймаар. Учир нь дарангуйлал тогтсоны дараа “…дарангуйлагчийн шалиг занг маллах нь…” амаргүй бөгөөд өндөр үнэ өртөгтэй ажил. Санаанд оромгүй эрсдэл дагуулна. 

Өөрт нь ашигтай байвал ямар ч хор найраанд орж мэдэх дарангуйлагчаас болоод хоёр хөрш маань бие биенээ сэрдэж суувал юу нь сайхан байх билээ! 

Хэзээд шалиг болоод найдваргүй улстөрчид бол дарангуйлагчид л байсан юм шүү дээ. Нэн ялангуяа жижиг орны том амбицтай дарангуйлагч бол шалиг болоод зальхай байдаг нь замгүй билээ! 

Тэгэхээр түүх давтагдах гэж байгаа бол Марксын хэлсэнчлэн “…хоёр дахь удаадаа шог жүжгийн байдлаар гарч ирдэг…”. Хэрэглэгээний соёл иргэншилд шилжсэн ХХI зууны “Чойбалсан”-гийн хойд дүрээр, Ардын намын генсек лугаа адил сэжиг хүрэм “жижиг жулик” тодорч, хоёр хөршийн хооронд тоглоно доо! 

176 Сэтгэгдэл
  1. Frunkerne бичсэн нь

    http://buyzithromaxinf.com/ – azithromycin for uti

  2. AmyOpelo бичсэн нь
  3. JudyOpelo бичсэн нь
  4. accecault бичсэн нь
  5. LisaOpelo бичсэн нь
  6. EyeOpelo бичсэн нь
  7. MaryOpelo бичсэн нь
  8. DenOpelo бичсэн нь
  9. allomscop бичсэн нь
  10. AmyOpelo бичсэн нь
  11. MarkOpelo бичсэн нь
  12. JudyOpelo бичсэн нь
  13. CarlOpelo бичсэн нь
  14. EyeOpelo бичсэн нь
  15. JasonOpelo бичсэн нь
  16. KiaOpelo бичсэн нь
  17. PaulOpelo бичсэн нь
  18. PaulOpelo бичсэн нь
  19. allomscop бичсэн нь
  20. Peagejado бичсэн нь
  21. AmyOpelo бичсэн нь
  22. AlanOpelo бичсэн нь
  23. MaryOpelo бичсэн нь
  24. ivermectin for humans бичсэн нь

    buy ivermectin pills Б?слэгдэж буй ардчилсан Монгол – NIISLELNEWS.MN http://ivermectin1.com/ where to buy ivermectin pills for humans

  25. JasonOpelo бичсэн нь
  26. where to buy cialis бичсэн нь

    Viagra Masculino

  27. AlanOpelo бичсэн нь
  28. DenOpelo бичсэн нь
  29. CarlOpelo бичсэн нь
  30. rogaine or propecia бичсэн нь

    lifestyle pharmaceuticals cialis

  31. LisaOpelo бичсэн нь
  32. lypecoelt бичсэн нь
  33. Viagra бичсэн нь

    Levitra Orosolubile Bayer Prezzo

  34. EyeOpelo бичсэн нь
  35. EyeOpelo бичсэн нь
  36. mormago бичсэн нь
  37. AmyOpelo бичсэн нь
  38. LisaOpelo бичсэн нь
  39. AlanOpelo бичсэн нь
  40. EyeOpelo бичсэн нь
  41. CarlOpelo бичсэн нь
  42. AlanOpelo бичсэн нь
  43. sweddem бичсэн нь
  44. MaryOpelo бичсэн нь
  45. EyeOpelo бичсэн нь
  46. fda approved generic viagra sildenafil citrate бичсэн нь

    Viagra Per Amore

  47. MarkOpelo бичсэн нь
  48. EyeOpelo бичсэн нь
  49. MarkOpelo бичсэн нь
  50. MaryOpelo бичсэн нь
  51. LisaOpelo бичсэн нь
  52. PaulOpelo бичсэн нь
  53. CarlOpelo бичсэн нь
  54. AmyOpelo бичсэн нь
  55. AlanOpelo бичсэн нь
  56. KiaOpelo бичсэн нь
  57. JasonOpelo бичсэн нь
  58. cialis online india бичсэн нь

    Where Can I Buy Macrobid Bacterial Infections

  59. JasonOpelo бичсэн нь
  60. LisaOpelo бичсэн нь
  61. DenOpelo бичсэн нь
  62. Stromectol бичсэн нь

    Cheap Clomid Online No Prescription

  63. Propecia бичсэн нь

    Levothyroxine Without Subscription

  64. CarlOpelo бичсэн нь
  65. lypecoelt бичсэн нь
  66. Nothtessy бичсэн нь

    http://buypropeciaon.com/ – propecia prescription online

  67. JudyOpelo бичсэн нь
  68. MarkOpelo бичсэн нь
  69. ivermectin over the counter бичсэн нь

    Propecia Mens Health

  70. snottar бичсэн нь

    http://buysildenshop.com/ – pharmacy online viagra

  71. DenOpelo бичсэн нь
  72. Nothtessy бичсэн нь
  73. JasonOpelo бичсэн нь
  74. MaryOpelo бичсэн нь
  75. Peagejado бичсэн нь

    http://buystromectolon.com/ – stromectol 12mg

  76. MarkOpelo бичсэн нь
  77. AlanOpelo бичсэн нь
  78. JudyOpelo бичсэн нь
  79. DenOpelo бичсэн нь
  80. MarkOpelo бичсэн нь
  81. EyeOpelo бичсэн нь
  82. MaryOpelo бичсэн нь
  83. PaulOpelo бичсэн нь
  84. MaryOpelo бичсэн нь
  85. MarkOpelo бичсэн нь
  86. KiaOpelo бичсэн нь
  87. LisaOpelo бичсэн нь
  88. JudyOpelo бичсэн нь
  89. JudyOpelo бичсэн нь
  90. LisaOpelo бичсэн нь
  91. PaulOpelo бичсэн нь
  92. AmyOpelo бичсэн нь
  93. MaryOpelo бичсэн нь
  94. MarkOpelo бичсэн нь
  95. PaulOpelo бичсэн нь
  96. онлайн бичсэн нь
  97. LisaOpelo бичсэн нь
  98. AmyOpelo бичсэн нь
  99. CarlOpelo бичсэн нь
  100. AmyOpelo бичсэн нь
  101. LisaOpelo бичсэн нь
  102. JasonOpelo бичсэн нь
  103. AlanOpelo бичсэн нь
  104. MaryOpelo бичсэн нь
  105. CarlOpelo бичсэн нь
  106. AlanOpelo бичсэн нь
  107. MarkOpelo бичсэн нь
  108. JudyOpelo бичсэн нь
  109. JudyOpelo бичсэн нь
  110. DenOpelo бичсэн нь
  111. MaryOpelo бичсэн нь
  112. JasonOpelo бичсэн нь
  113. PaulOpelo бичсэн нь
  114. PaulOpelo бичсэн нь
  115. KiaOpelo бичсэн нь
  116. AlanOpelo бичсэн нь
  117. CarlOpelo бичсэн нь
  118. JasonOpelo бичсэн нь
  119. MaryOpelo бичсэн нь
  120. KiaOpelo бичсэн нь
  121. AlanOpelo бичсэн нь
  122. AmyOpelo бичсэн нь
  123. PaulOpelo бичсэн нь
  124. AmyOpelo бичсэн нь
  125. PaulOpelo бичсэн нь
  126. CarlOpelo бичсэн нь
  127. MarkOpelo бичсэн нь
  128. JudyOpelo бичсэн нь
  129. JasonOpelo бичсэн нь
  130. AlanOpelo бичсэн нь
  131. AmyOpelo бичсэн нь
  132. LisaOpelo бичсэн нь
  133. EyeOpelo бичсэн нь
  134. AlanOpelo бичсэн нь
  135. AlanOpelo бичсэн нь
  136. LisaOpelo бичсэн нь
  137. EyeOpelo бичсэн нь
  138. MaryOpelo бичсэн нь
  139. AmyOpelo бичсэн нь
  140. LisaOpelo бичсэн нь
  141. PaulOpelo бичсэн нь
  142. DenOpelo бичсэн нь
  143. MaryOpelo бичсэн нь
  144. JasonOpelo бичсэн нь
  145. JasonOpelo бичсэн нь
  146. JudyOpelo бичсэн нь
  147. MarkOpelo бичсэн нь
  148. JudyOpelo бичсэн нь
  149. PaulOpelo бичсэн нь
  150. MaryOpelo бичсэн нь
  151. CarlOpelo бичсэн нь
  152. AmyOpelo бичсэн нь
  153. LisaOpelo бичсэн нь
  154. DenOpelo бичсэн нь
  155. AmyOpelo бичсэн нь
  156. EyeOpelo бичсэн нь
  157. PaulOpelo бичсэн нь
  158. MaryOpelo бичсэн нь
  159. KiaOpelo бичсэн нь
  160. MaryOpelo бичсэн нь
  161. JudyOpelo бичсэн нь
  162. EyeOpelo бичсэн нь
  163. MarkOpelo бичсэн нь
  164. JasonOpelo бичсэн нь
  165. AmyOpelo бичсэн нь
  166. AmyOpelo бичсэн нь
  167. aspefeash бичсэн нь
  168. AmyOpelo бичсэн нь
  169. LisaOpelo бичсэн нь
  170. aspefeash бичсэн нь
  171. aspefeash бичсэн нь
  172. aspefeash бичсэн нь
ЭНЭ МЭДЭЭНД СЭТГЭГДЛЭЭ ҮЛДЭЭХ ҮҮ ?

Таны цахим шуудангийн хаяг ил харагдахгүй