Г.Энхбаатар: Сэтгүүлчид нийгмийн хандлагыг өөрчлөх хүч юм

41

Сэтгүүлчдээр дамжуулан иргэд, олон нийтэд ХДХВ/ДОХ-оос урьдчилан сэргийлэх үйл ажиллагааг зохион байгуулдаг Оюуны дархлаа ТББ нь 2008 онд байгуулагджээ. Оюуны дархлаа ТББ-ын тэргүүн Г.Энхбаатартай уулзаж ярилцлаа.

-ХДХВ/ДОХ-ын чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг сэтгүүлчдийн дагнасан байгууллага манайд хэчнээн байдаг вэ?

-Яг энэ талаар дагнан үйл ажиллагаа явуулж байгаа сэтгүүлчдийн байгууллага гэвэл “Оюуны дархлаа” ТББ л байна. Манайхаас өмнө ганц нэг санаачлага гарч байсан боловч тэр бүр бүтэлтэй болж чадаагүй юм билээ.

Харин МУЗН нь 2006 оноос Австралийн Улаан загалмайн болон Улаан хавирган сар нийгэмлэгтэй хамтран “ХДХВ/ДОХ-ын халдвартай ба халдварт өртөмтгий бүлэг хүмүүст болон сэтгүүлчдэд хандсан олон нийтийн ойлголт, мэдлэгийг нэмэгдүүлэх” төсөл хэрэгжүүлж эхэлсэн.

Энэ хүрээнд МУЗН нь анх МСНЭ-тэй хамтран ажиллаж сэтгүүлчдэд зориулсан сургалт явуулж эхэлсэн юм. Ингээд 2007 оны 11 дүгээр сарын 24-ний өдөр “ХДХВ/ДОХ-ын эсрэг сэтгүүлчдийн оролцоо” гэсэн Үндэсний семинарыг дээрх хоёр байгууллага хамтран зохион байгуулж, 21 аймгийн болон нийслэлийн хэвлэл мэдээллийн байгууллагын 50 гаруй сэтгүүлч, сурвалжлагч оролцож, ХДХВ/ДОХ-ын талаарх мэдлэг, ойлголтоо нэмэгдүүлж, цаашид энэ асуудалд хэрхэн яаж хамтран ажиллах талаар санал бодлоо солилцсон юм.

Энэ үеэр бидний хэсэг сэтгүүлчид ХДХВ/ДОХ-ын асуудлыг олон нийтэд сурталчилдаг сэтгүүлчдийн бие даасан байгууллага байгуулах нь зүйтэй гэсэн санал санаачлага гаргаж, бусад оролцогчид маань бүгд дуу нэгтэй дэмжсэн юм. Ингэж л эрүүл мэндийн сэтгүүлзүйн “Оюуны дархлаа” ТББ байгуулагдсан юм.

-Анхны үйл ажиллагаа юу байв?

-Эхлээд бид байгууллагынхаа дүрмийг боловсруулж, зохион байгуулалтаа хийж, улсын бүртгэлд бүртгүүлсэн. Байгууллагынхаа нэрийг бүртгүүлэх үеэр нэр сонгож олох гэж их бодсон. Тэгж тэгж “Мэдлэг бол ХДХВ/ДОХ-оос урьдчилан сэргийлэх вакцин юм” гэсэн санааг агуулсан “Оюуны вакцин” гэсэн нэрийг сонгоод Улсын бүртгэлийн газарт очиход материал хүлээж авч байсан залуухан бүсгүй “Та заавал гадаад үг оруулаад яах юм бэ. “Оюуны дархлаа” гээд нэрлэчихвэл танай байгууллагын үйл ажиллагаатай чинь илүү уялдах юм биш үү.” гэлээ. Энэ бол яг нүдээ олсон нэр байлаа. Хожим манайх олон үйл ажиллагаа зохион байгуулахад нэлээн хэдэн хүн “Танай байгууллага ямар гоё нэртэй юм бэ. Бидэнд ийм л нэр хэрэгтэй байсан юм. Та өрсчихсөн байна шүү” гэж хэлж байж билээ.

Бидний анхны сургалт, сурталчилгаа, судалгаа гээд бүхий л үйл ажиллагааг МУЗН, Австралийн Улаан загалмайн болон Улаан хавирган сар нийгэмлэгийн хамтарсан “ХДХВ/ДОХ-ын халдвартай ба халдварт өртөмтгий бүлэг хүмүүст болон сэтгүүлчдэд хандсан олон нийтийн ойлголт, мэдлэгийг нэмэгдүүлэх” төслөөс санхүүжүүлж, мэргэжил арга зүйн зөвлөгөө өгч, хамтран ажиллаж байлаа.

Цаашлаад ХДХВ/ДОХ-ын чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг төрийн болон төрийн бус байгууллагуудтай хэлхээ холбоо тогтоож, хамтран ажиллаж эхэлсэн. Энэ бүх ажлыг зохион байгуулахад тухайн үед Шадар сайдын дэргэд ажиллаж байсан ХДХВ/ДОХ-той тэмцэх Үндэсний хорооны дарга Т.Хадхүү, МУЗН-ийн ХДХВ/ДОХ-ын хөтөлбөрийн ажилтан А.Нямдорж, С.Сарантулга, НҮБ-ын ДОХ-ын нэгдсэн хөтөлбөрийн зохицуулагч Д.Алтанчимэг, ХӨСҮТ-ийн Сургалт,судалгааны албаны дарга, их эмч Ч.Уртнасан нарын зэрэг олон хүн дэмжлэг туслалцаа үзүүлсэн.

-Танай үйл ажиллагааны онцлог юу байсан бэ?

-Хамгийн түрүүнд ХДХВ/ДОХ-ын талаарх сэтгүүлчдийн эргэлзээтэй мэдлэг, ойлголтыг өөрчлөх хэрэгтэй байсан. Тухайн үед манай сэтгүүлчид ХДХВ, ДОХ хоёрыг ялгаж ойлгож мэддэггүй байсан гэвэл хэтрүүлэг болохгүй. Нэг нь өвчин үүсгэгч вирус, нөгөө нь өвчин гэдгийг тэдэнд ойлгуулахаас ажил эхэлсэн гэж хэлж болно. Сэтгүүлчдийн ихэнх нь энэ талаар ярихад айж цэрвэсэн, үзэн ядсан өнгө аястай байдаг байсан. Тэднээр анхны сэтгэгдэл, эссе бичүүлэхэд “Хүн төрөлхтөнд аюул занал учруулсан гамшигт өвчин”, “ХДХВ/ДОХ-ын халдвартай хүн бол арчаагүй, завхай, биеэ үнэлэгч, донтон, гаж, гомо” гэх мэтчилэнгээр бичихийн зэрэгцээ зарим нэг нь ийм цөөхөн халдвартай хүн байгаа юм бол устгахад буруутах зүйлгүй ч гэж хадуурч байлаа шүү дээ.

Ийм л гарааны нөхцөлөөс бид ажлаа эхэлж, сэтгүүлчидтэй тулж ажилласан. Маш олон удаагийн сургалтыг хот хөдөөгүй явуулж 1600 гаруй сэтгүүлчийг давхардсан тоогоор хамруулж, тэдэнд зориулсан гарын авлага, ном товхимол, сэтгүүл, сониныг хэдэн арван удаа, олон мянган хувь хэвлүүлж,түгээсэн юм. Сэтгүүлчдийнхээ мэдлэг хандлагыг батжуулахын тулд жил бүрийн 12 дугаар сарын 1-ний өдрийг угтаж шилдэг бүтээлийн уралдаан зохион байгуулж, шалгарсан бүтээлээр эмхтгэл хэвлүүлж бусад сэтгүүлчдэд түгээдэг болсон нь маш их үр дүнтэй үйл ажиллагаа болсон.   Энэ үйл ажиллагааг ЭМЯ, НҮБ-ын ДОХ-ын нэгдсэн хөтөлбөр, НҮБ-ын Хүн амын сан, МУЗН гэх мэт байгууллагууд идэвхтэй ивээн тэтгэж оролцдог байсанд талархлаа илэрхийлье. Түүнчлэн бусад үйл ажиллагааг дэмжиж байсан ДЭМБ,ЮНЕСКО-д бас талархлаа илэрхийлье.

-Зөвхөн сэтгүүлчдэд зориулсан үйл ажиллагаа явуулж байсан уу?

-Үгүй ээ. ХДХВ/ДОХ-ын асуудал бол өргөн хүрээг хамарсан дэлхий дахины болон үндэсний хэмжээний асуудал юм. Үүнд хамааралгүй үлдэх хүн цөөн. Хамгийн түрүүнд ХДХВ/ДОХ-ын халдвартай болон халдварт өртөж болзошгүй хүн ам гэж байна. Тэдний дунд хүүхэд залуучуудын асуудал маш том байр суурь эзэлнэ. Манай орны хувьд ХДХВ/ДОХ-ын халдвартай гэж өнөөдрийн байдлаар бүртгэгдсэн 281 хүний 80 гаруй хувь нь залуучууд байна. Тэдний дийлэх нь эрэгтэйчүүд байна. Тэдгээр эрэгтэйчүүдийн ихэнх нь ЭБЭ буюу эрэгтэйчүүдтэй бэлгийн харилцаанд ордог эрэгтэйчүүд байна. Халдвартай эмэгтэйчүүдийн бас л 80 гаруй хувь нь эмэгтэй биеэ үнэлэгч нар байна. Гэтэл тэдний талаар нийгэмд сөрөг ойлголт хандлага их байна. Үүнийг өөрчлөхөд сэтгүүлчдийн үүрэг оролцоо их. Иймд тэдэнд нийгмийн цөөнх болсон эдгээр хүмүүсийн талаар зөв мэдээлэл өгөх нь хамгийн чухал байсан.

Оюуны дархлаа ТББ нь МУЗН болон “Залуус-Эрүүл мэнд төв” ТББ, “Хамтдаа төв” ТББ, “Төгс бүсгүйчүүд” ТББ-тай хамтарч сургалтад хамрагдсан сэтгүүлч нараа ХДХВ/ДОХ-ын халдвартай хүмүүс, бэлгийн цөөнх бүлгийн хүмүүс, биеэ үнэлэгч эмэгтэйчүүдтэй тусгайлсан уулзалт ярилцлагыг олон удаа зохион байгуулснаар сэтгүүлчдийн ойлголт хандлага эрс өөрчлөгдсөн. Тэд “Зүрхээ чагная” гэсэн гайхалтай сайхан нийтлэл, тэмдэглэл бичсэн нь залуу сэтгүүлчдэд гарын авлага болохуйц бүтээл болсон билээ. Тэдний бичиж нийтлүүлсэн бүтээлүүд олон нийтэд хүчтэй нөлөөлж, одоо манай нийгэмд тэднийг ялгаварлан гадуурхаж, гутаан доромжлох нь эрс багасч, харин ч тэднийг хүлээн зөвшөөрч, хүндэтгэн харьцдаг болж байгаад баяртай байдаг.

Эдгээр үйл ажиллагааг идэвхжүүлэхэд НҮБ-ын ДОХ-ын нэгдсэн хөтөлбөрөөс хэрэгжүүлсэн “Бэлгийн цөөнхийн эрхийг хангах тухай” төсөл чухал түлхэц болсныг хэлэхэд таатай байна.

-Цаашид сэтгүүлчдэд зориулсан энэ үйл ажиллагааг  үргэлжлүүлэхэд юу хийх хэрэгтэй вэ?

-Юуны өмнө сэтгүүлчдэд зориулсан сургалт сурталчилгааг тасралтгүй явуулах хэрэгтэй. Хоёрдугаарт мэргэшсэн төрийн бус байгууллагын үйл ажиллагааг дэмжиж, хамтран ажилладаг уламжлалаа үргэлжлүүлэх ёстой. Бүх зүйлийг шинээр эхэлснээс хуучин тогтсон уламжлал, туршлага дээрээ тулгуурлан шинэ арга, технологид түшиглэн хамтран ажиллавал үр дүнтэй байх болов уу гэж бодож байна.

-Ярилцлага өгсөнд баярлалаа.

С.ТУУЛ

41 Сэтгэгдэл
  1. Terrycet бичсэн нь

    ivermectin price ivermectin for humans – where to buy ivermectin pills

  2. Terrycet бичсэн нь

    ivermectin 5 mg cheap ivermectin – ivermectin usa price

  3. Terrycet бичсэн нь

    treating ed best canadian mail order pharmacies – best pills for ed

  4. Terrycet бичсэн нь

    is it legal to buy cialis online? cialis discounts – where to buy cialis in canada

  5. Terrycet бичсэн нь

    cheap cialis with dapoxetine cialis no prescription canada – generiac cialis

  6. Terrycet бичсэн нь

    viagra vs cialis side effects cialis discounts – online cialis australia

  7. Terrycet бичсэн нь

    cialis online australia cialis discounts – cialis and viagra

  8. MauriceSap бичсэн нь

    buy propecia canada propecia for sale – cheapest propecia online

  9. MauriceSap бичсэн нь

    zithromax 500 zithromax antibiotic – zithromax without prescription

  10. MauriceSap бичсэн нь

    buy zithromax 1000mg online buy zithromax – zithromax over the counter uk

  11. MauriceSap бичсэн нь

    ivermectin 1 cream generic ivermectin tablets – stromectol tablets

  12. GerardoFep бичсэн нь

    clomid canada order clomid – clomid price

  13. GerardoFep бичсэн нь

    male ed pills ed medication online – medications online

  14. GerardoFep бичсэн нь

    buy cialis in cro cialis pills – how much is cialis without insurance?

  15. ThomasSonee бичсэн нь

    hydroxychloroquine chloroquine hydroxychloroquinegnr – plaquenil 400 mg daily

  16. ThomasSonee бичсэн нь

    plaquenil hydroxychloroquinegnr – plaquenil 200 mg pill

  17. Williamwhini бичсэн нь

    medications for ed prescription drugs online without – ed meds pills drugs

  18. Williamwhini бичсэн нь

    male dysfunction pills prescription drugs without doctor approval – best ed pills that work

  19. RonaldPal бичсэн нь

    ivermectin 3 ivermectin pills for humans – stromectol 3 mg tablet

  20. RonaldPal бичсэн нь

    stromectol tablet 3 mg best price on ivermectin pills – ivermectin 10 ml

  21. Floydsag бичсэн нь

    prednisone 20 mg purchase buy prednisone – prednisone 20 mg tablets coupon

  22. Ronaldtooca бичсэн нь

    viagra for sale cheap viagra in toronto – viagra erection

  23. Williamcip бичсэн нь

    cialis quick ship shopping for cialis – best generic cialis

  24. aspefeash бичсэн нь
  25. Waynerok бичсэн нь

    cialis without prescriptions canada buy cialis online at lowest price – canada cialis online

  26. PeterTus бичсэн нь

    generic viagra walmart viagra without a doctor prescription – п»їviagra pills

  27. PeterTus бичсэн нь

    buy viagra online canada generic viagra – cheap viagra online

  28. Brendansmuch бичсэн нь

    prescription drugs: best ed medication – medications for ed

  29. Brendansmuch бичсэн нь

    overcoming ed: cheap ed drugs – dysfunction erectile

  30. Daviddrult бичсэн нь

    ivermectin 50ml ivermectin 2mg – stromectol 3 mg tablets price

  31. Daviddrult бичсэн нь

    http://ivermectinstr.online# ivermectin cream cost

  32. Williamagilm бичсэн нь

    hydroxychloroquine buy uk plaquenil hydroxychloroquine – buy plaquenil online

  33. Williamagilm бичсэн нь

    cost for generic lisinopril п»їbuy lisinopril 10 mg uk – medication lisinopril 5 mg

  34. BryanTet бичсэн нь

    prescription drugs online without doctor ed drugs online from canada – the pharmacy

  35. BryanTet бичсэн нь

    natural remedies for ed problems buy generic ed pills online – rx online pharmacy

  36. Pedroomita бичсэн нь

    viagra from india: best place to buy generic viagra online – buying viagra online

  37. Pedroomita бичсэн нь

    п»їviagra pills: cheap viagra online – viagra over the counter walmart

  38. Williamjed бичсэн нь

    where to buy chloroquine chloroquine tablets buy – buy chloroquine

  39. EdwardNat бичсэн нь

    viagra from canada https://viagrabng.online/# buying viagra online

  40. aspefeash бичсэн нь
  41. aspefeash бичсэн нь
ЭНЭ МЭДЭЭНД СЭТГЭГДЛЭЭ ҮЛДЭЭХ ҮҮ ?

Таны цахим шуудангийн хаяг ил харагдахгүй