Монголчууд таныг харсаар цөхөрлөө, Ерөнхийлөгчөө

41
Айл болгонд нуугдсан “амьгүй албат”-ууд
Миний ээж 93 сүүдэр зооглоод, одоогоос арван хэдэн жилийн өмнө таалал төгсч билээ. Бид ээжийгээ оршуулж ёс төрийг нь гүйцээгээд дүүрэг хороондоо мэдэгдэн хүн амын бүртгэлээс хасуулан, иргэний үнэмлэхийг нь хүчингүй болгож билээ. Жилийн дараа утас хангинаж “Дуламсүрэн гуай та аяга халбагатайгаа хорооны Улаанбуланд хүрээд ир. Хүндэтгэлийн зоог барина” гэдэг байгаа. Ахмадын баяраар хорооны өндөр настнуудыг урьж, ийнхүү дайлдаг байсан юм. Гэнэт дотор хачин боллоо. Жилийн өмнө таалал төгсөөд хүн амын бүртгэлээс хасуулчихсан ээжийг минь ингэж дууддаг ямар учир байна гээд очлоо. Тэгсэн чинь ээжийн минь нэр хорооны хүн амын бүртгэлд байгаагаар барахгүй, манай ам бүлээс ч хассангүй.
Хороо хорины шинэ хуучин удирдлагуудыг баахан зэмлээд дахин хасуулж билээ. Тэгсэн чинь их учиртай юм байж. Засаг захиргааны нэгж, нийгмийн даатгалын байгууллага, банк санхүүгийнхний “амьгүй албат”-уудын бүхэл бүтэн сүлжээ илэрч билээ. Монголын 10000 нас барагчийг “амьгүй албат” болгоод нийгмийн даатгалынх нь мөнгийг хувааж  хүртдэг байсан онц ноцтой хэргийг илрүүлж, хууль хяналтын байгууллагууд шалгаж эхлэсэн л дээ. Улсын хэмжээнд нас барсан хүний мөнгө идсэн олон тэрбумын хэрэг илрүүлж сонин хэвлэлээр мэдээлсэн боловч тэгсхийгээд нам дарагдсан. Тухайн үеийн гол буруутан сайд дарга нар, бараг зохион байгуулсан хүмүүс нь арга хэмжээ авагдалгүй хоцроод, доод, дунд шатны хэдэн хүнд арга хэмжээ авсан уу, үгүй юу, сүр бадруулаад өнгөрч билээ.
Монгол дахь “амьгүй албат”-уудын хэрэг эндээс эхлэсэн юм. Одоо бол өнгө төрхөө олон янзаар хувиргасан байна. Гол нь хороо дүүрэг, нийгмийн даатгалын болон халамж үйлчилгээний газрууд, цахилгаан дулааны шугам сүлжээ, банк санхүүгийн байгууллагууд “амьгүй албат”-уудыг олон зуу, мянгаар нь төрүүлэх болсон байна.
Та нар хар даа, хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэлээр цахилгааны үнэ өсчихлөө, орон сууцны үнэ дийлдэхээ байлаа гээд л байнга гомдол явж байгаа биз дээ. Үүний чинь цаана “амьгүй албат”-уудын эзэд байдаг юм байна. Тэр эздүүдийн том сүлжээ байдаг юм байна. Би өөрийн санамсаргүй нэгэн тохиолдлоо баримт болгож авбал илүү ойлгомжтой болов уу.
Манайх ам бүл гурвуулаа. Хөгшин, хүүхдийн хамт арваад жил амьдарч байгаа юм. Бид орон сууцны контороос нэхсэн хураамжуудыг цаг алдалгүй өгчихөөд л явдаг байсан. Тэгтэл энэ оны зургадугаар сар орчмоос орон сууц, шугам сүлжээний үнэ тариф гэнэт нэмэгдчихжээ. Эхний үед ч бас анзаарсангүй. Саяхан орон сууцны конторын зохих албаны хүмүүстэй уулзаж шалгуулсан чинь манайх дөрвөн ам бүлтэй болчихсон. Бүх татвар хураамжийг дөрвөн ам бүлээр хураагаад хэдхэн сарын дотор 71000 төгрөг илүү авчихаж. Гомдлоо хэлсэн чинь “Хороо руу оч. Бид ам бүлийн тодорхойлолтыг тэндээс авдаг” гэж байна. Хорооны цахим бүртгэлээс шүүсэн чинь манай гурван ам бүл хэвээрээ л  байна. Учир явдлыг хорооны даргаас асуусан чинь “Орон сууцныхан чинь өөрсдөө айлуудад ам бүл нэмээд мөнгө илүү авчихдаг байхгүй юу. Олон иргэний санал гомдол ирсэн” гэж байх юм. Би гурван ам бүлийнхээ тодорхойлолтыг хийлгэж аваад гомдол гаргагчидтай уулзахаар явлаа. Олон айлд “амьгүй албат”-ууд нуугдаж байдаг юм байна. Орон сууцны конторынхон мөнгө хэрэгтэй болохтойгоо зэрэг л айлуудад “амьгүй албат” нэмчихдэг, цахилгааныхан мөн адил мөнгөний хэрэгцээ болвол санаанаасаа гэрэл биччихдэг, ийм сүлжээ Улаанбаатарт бий болсон гэнэ. Ингээд Улаанбаатарт хамгийн амар хялбар аргаар баяжиж болох газар нь дээр дурдсан зарим байгууллагууд, тэдний овсгоотой дарга нар гэнэ. Тэд, хууль хяналтын байгууллагын эрх мэдэл бүхий хүмүүстэй нягт холбоотой ажилладаг учраас энэ бохир мөнгөний сүлжээ амь бөхтэй оршиж байгаа гэх.
Би бас л нэг баримт авъя. Баянгол дүүргийн 4-р хорооны нутаг дэвсгэрт гэнэт гоёмсог шилэн орд харшууд сүндэрлэн босч үүдэн дээрээ “Монзам” “Тансаг моторс” авто худалдаа, “БТЗ аудит ХХК” гэхчлэн өнгө алагласан хаягууд хадсан байгаа. 4-10 давхар энэ шилэн ордууд бол саяхан хүртэл Орон сууцны конторын дарга байсан Г.Эрдэнэцэцэг гэгч эмэгтэйн хувийн хөрөнгө. Би энэ даргын тухай жаахан түүх ярьвал, орон сууцны конторын дарга нар “амьгүй албат”-уудын хүчээр яаж баяжиж болдогийн зах зухыг ч болов ойлгох байх. Г.Эрдэнэцэцэг даргатай манайхан эгэл жирийн хөршүүд байсан. Энэ эмэгтэйг конторын дарга байхад улсын төсвөөр арваад тасалгаатай тоосгон байшинг конторын зориулалтаар барьж өгсөн. Өөрөөр хэлвэл манай хороо улсын төсөв хөрөнгөөр орон сууцны конторын шинэ сайхан барилгатай  болж билээ. Энэ үед анзаарагдаж байсан нэг зүйл бол орон сууцны үйлчилгээний үнэ тариф асар хурдацтайгаар нэмэгдэж, гомдол санал их гарах болсон. Манай ард түмэн ч дэндүү тайван хүмүүс юм даа. “За яахав, энэ мөнгө улсад л орж байвал болох нь тэр” гээд ер анзаардаггүй байж.
Тэгтэл!
Тэгтэл манай орон сууцны гадна талбайд байсан задгай агуулахыг нураагаад яах ийхийн завгүй 4 давхар том хаус барьчихлаа. Өндөр төмөр хайстай, үүдэн дээр нь зуудаг нохойтой, хаалганыхаа дэргэд хамгаалагчийн байртай, ямар тансаг орд харш боссон гээ. П.Жасрайн гудамжны өнгө нь тэр хувийн орон сууц болсон. Хэнийх вэ? гэсэн чинь орон сууцны конторын дарга Г.Эрдэнэцэцэгийнх гэнэ. За яахав, мөнгөтэй хүн лаагаа иднэ үү, луувангаа иднэ үү, дураараа л болог гээд өнгөрсөн.
Дараахан нь нэг шөнө орон сууцны конторын шинэ тоосгон барилгыг маань нураагаад зөөчихсөн. Лав л тав зургаан зуун сая төгрөгөөр баригдсан байх. Хэдэн өдөр шөнө л зөөсөн. Улсын асар их хөрөнгө шүү! Яаж байгаа нь энэ вэ гэсэн чинь орон сууцны конторын дарга Г.Эрдэнэцэцэг энэ байшинг нурааж буйран дээр нь 10 давхар ордон барьж орон сууцны контороо оруулах юм гэнэ. Бас арваад айлын орон сууцанд нь, дан өөрсдийнхөө ажилчдыг оруулах юм  гэнэ хэмээн шуугилаа. Нэг хэсэг нь “юу л бол!” гэж гайхсан. Нөгөө хэсэг нь, “яамай даа, манай орон сууцны контор сайхан барилгатай, ажилчид нь орон байртай болж амарч дээ” гэцгээсэн. Ингээд “үүрээ эвдүүлсэн” ажилчид маань нэлээн хол, дулааны дэд станцын барилгын дуу шуугиан, тоос шороотой хэдэн өрөөнд байрлах нь тэр. Шинэ байр хурдан боссон. 4-10 давхар шилэн ордон яах ийхийн завгүй сүндэрлэн босч, таван давхар орон сууцны цонхнуудыг хаагаад барьчихаа ч мартаагүй. Ямар ч хэл ам болсон Г.Эрдэнэцэцэг даргад халдах “эр зоригтон” манай хороо дүүрэгт л лав байхгүй болсон.
Шилэн ордон сүндэрлэж босоод тав зургаан жил боллоо. Орон сууцны контор ч нүүж орсонгүй, ажилчид нь ч нүүж орсонгүй. Түрүүчийн миний хэлдэг олон албан газрын хаяг хадагдсаныг харвал оффисын зориулалттай барилга болж. Доод сууриндаа ЦТП-г бүтээж нууцлаад нүх ухаж байсан. Тэр шугам сүлжээ одоо байдаг эсэхийг мэдэхгүй. Ингэж конторын дарга Г.Эрдэнэцэцэгийн хувийн  бараг л хороолол гэмээр том барилга байшингууд одоо хэрнээ сүндэрлэж байгаа. Хүмүүсийн ярих нь “Г.Эрдэнэцэцэг бидний орон сууцны төлбөрөөр боссон энэ барилгаа түрээслэдэг гэх. Зарим нь “хүнд худалдчихсан” гэх. Юутай ч манай Баянгол дүүргийн 4-р хорооноос нэг “тэрбумтан” төрсөн байх нь. Харамсалтай нь орон сууцны контор маань өнөөх л хөөгдөж орсон дэд станцын хэдэн бөглүү өрөөндөө, ажилчид нь орон сууцанд ороогүй аргаа барцгааж явах юм даа. Иргэд “Г.Эрдэнэцэцэг бидний орон сууцны төлбөрөөр ийм тансаг хороолол барьчихлаа” хэмээн бухимдаж зарим нь Авилгатай тэмцэх газарт хандсан сураг байсан. Г.Эрдэнэцэцэг хатагтай ардаа байдаг хууль хяналтынхны нөлөөгөөр, ёстой л “даналзаад” гарч гэнэ гэсэн яриа ч явж л байсан. Ард нь “том хүн” бий гэсэн.
Ганц Г.Эрдэнэцэцэг ч биш, орон сууц, цахилгаан дулааны төлбөрөөр олон хүн “Амьгүй албат” босгож баяжиж таргалсан гэх юм билээ. Тэднийг хянадаг шалгадаг байгууллага, хүмүүс ч бараг байхгүй болсон юм биш үү?! Г.Эрдэнэцэцэг дарга маань ийм том орд харш байгуулж аваад халагдсан л даа. Одоо хаана явдгийг мэдэхгүй.
Ганцхан манай гэрт нуугдсан “амьгүй албат” л зургаахан сарын дотор 71000 төгрөг “идчихэж” байгаа юм чинь улс, хот, дүүрэг хороогоороо бодож үзвэл хэчнээн их наядыг залгиж байгаа бол гэхээс гол харлах юм. Би хэдэн зүйлийг санал болгох гэж үүнийг тэрлэж байна.
Нэгдүгээрт, Удахгүй, улсын хэмжээнд хүн ам орон сууцны тооллого явагдана. Иргэн та түүнээс наана гэр бүлийнхээ улсад, орон сууцанд төлдөг төлбөр тооцоогоо нэг удаа нарийн нягталж үзэхэд илүүдэхгүй болов уу.
Хоёрдугаарт, Хүн ам, орон сууцны тооллогыг явуулахдаа цагдаа хуулийн байгууллагынхантай хамтарч “амьгүй албат”-ын дүрээр иргэдийг, улс орныг хохироодог хүмүүстэй хатуу тооцоо хийх нь зүйтэй юм шиг.
Гуравдугаарт,  Өнөөдөр, жирийн иргэн хүнд ямар их дарамт ирж байгааг төр засгийн удирдлагууд тунгаан бодох цаг болсон баймаар. Жирийн хүний нэг халааснаас улс тав дахин гэх мэт татварын журмаар суйлж, нөгөө халааснаас  нь зальт этгээдүүд хараа хяналтгүй суйлаад байхаар шудрага иргэд яаж амь амьдралаа залгуулах болж байна аа?!
Дөрөвдүгээрт, Монголыг талж дээрэмдсэн, нийгмийг ийм болтол нь ядууруулсан буруутнуудтай тэмцэхийн оронд эрх мэдэл албан тушаалаа ашиглан шоронгоос суллаж, гадагш нь оргуулж, оргуулсан хойноо хэрэгт татаж, эрэн сурвалжилж жүжиглэдэг, Монголын мафийн “гал хамгаалагч” цөөн хэдэн шүүгч, прокуроруудаасаа хэзээ яаж салах юм бэ?
Бүх эрх мэдэл нь Ерөнхийлөгч Х.Баттулгад бий. Монголчууд таныг харсаар цөхөрлөө шүү дээ.
Ингэсээр Монгол маань “амьгүй албат”-уудын улс болох юмуу?!
Г.Жамьян
(Монгол Улсын соёлын  гавьяат зүтгэлтэн, сэтгүүлч)
41 Сэтгэгдэл
  1. where to buy stromectol online бичсэн нь

    ivermectin cream 1% ivermectin oral 0 8

  2. Terrycet бичсэн нь

    ivermectin over the counter ivermectin generic name – ivermectin over the counter canada

  3. lasix price at walmart бичсэн нь

    prescription water pills lasix cost of lasix ontob com

  4. Terrycet бичсэн нь

    canadian drug pharmacy trusted india online pharmacies – ed tablets

  5. rx furosemide бичсэн нь

    lasix 500 mg online furosemide online ontob com

  6. furosemide goodrx бичсэн нь

    cost of lasix furosemide 20 ontob com

  7. rx furosemide бичсэн нь

    furosemide 20 mg cost rx furosemide ontob com

  8. Terrycet бичсэн нь

    cialis for entertainment purposes cialis no prescription canada – cialis 20mg canada

  9. Terrycet бичсэн нь

    ed treatments that really work legitimate online pharmacies india – viagra vs cialis bodybuilding

  10. furosemide 40 mg бичсэн нь

    buy furosemide without prescription furosemide price ontob com

  11. https://ivermectinmeds.com/ бичсэн нь
  12. MauriceSap бичсэн нь

    stromectol pill ivermectin for humans – stromectol 0.5 mg

  13. MauriceSap бичсэн нь

    buy propecia cheap propecia for sale – propecia 5mga

  14. MauriceSap бичсэн нь

    prednisone 10 mg tablet cost buy prednisone – prednisone for sale no prescription

  15. GerardoFep бичсэн нь

    buy generic 100mg viagra online sildenafil – how much is viagra

  16. GerardoFep бичсэн нь

    cialis in melbourne cialis discounts – cialis legal online

  17. GerardoFep бичсэн нь

    clomid online cheap clomid for sale – clomid tablets

  18. ThomasSonee бичсэн нь

    lipitor generic australia lipitor canada price – lipitor generic australia

  19. ThomasSonee бичсэн нь

    stromectol 3mg cost of ivermectin lotion – ivermectin 18mg

  20. Williamwhini бичсэн нь

    best ed treatment pills buy prescription drugs without doctor – viagra vs cialis bodybuilding

  21. RonaldPal бичсэн нь

    stromectol buy uk ivermectin for humans – ivermectin 200mg

  22. Floydsag бичсэн нь

    zithromax online paypal generic zithromax – how to get zithromax

  23. Ronaldtooca бичсэн нь

    viagra uk sales next day viagra delivery usa ncokibq – viagra walmart prices

  24. Ronaldtooca бичсэн нь

    viagra with depoxatine overnight shipping viagra 100mg pfizer – viagra for dogs online

  25. Williamcip бичсэн нь

    buying cialis online safely cialis cheap – cialis low prices

  26. Williamcip бичсэн нь

    order online cialis with dapoxetine cialis none prescription – buy cialis online in austalia

  27. MarioAcito бичсэн нь

    buy plaquenil cheap plaquenil – cheapest brand plaquenil

  28. MarioAcito бичсэн нь

    lasix 100 mg tablet buy lasix – lasix uses

  29. Waynerok бичсэн нь

    buy cialis tadalafil0 with pay pal buy cialis rush – buy cialis cheap canada

  30. PeterTus бичсэн нь

    where can i buy viagra over the counter viagra pills – п»їviagra pills

  31. PeterTus бичсэн нь

    viagra without a doctor prescription usa viagra without a doctor prescription – buy generic 100mg viagra online

  32. Brendansmuch бичсэн нь

    how can i order prescription drugs without a doctor: buying pills online – buy ed drugs online

  33. Brendansmuch бичсэн нь

    best ed pills non prescription: online drug store – ed meds online

  34. Daviddrult бичсэн нь

    http://ivermectinstr.online# stromectol ivermectin buy

  35. Williamagilm бичсэн нь

    metformin pill metformin 500 mg without prescription – buy metformin 1000 mg online

  36. Williamagilm бичсэн нь

    lisinopril 10mg lisinopril generic – lisinopril generic drug

  37. BryanTet бичсэн нь

    buy ed pills best online drugstore – canada pharmacy 24h

  38. BryanTet бичсэн нь

    ed pills comparison drugs that cause ed – pharmacy near me

  39. Pedroomita бичсэн нь

    best place to buy viagra online: п»їviagra pills – cost of viagra

  40. Pedroomita бичсэн нь

    viagra amazon: order viagra online – buying viagra online

  41. EdwardNat бичсэн нь

    online doctor prescription for viagra https://viagrabng.com/# best over the counter viagra

ЭНЭ МЭДЭЭНД СЭТГЭГДЛЭЭ ҮЛДЭЭХ ҮҮ ?

Таны цахим шуудангийн хаяг ил харагдахгүй