ОРОН ЗАЙ

311

Өмнөх “Ер бус” тэмдэглэлдээ би нэг ‘супер’ санааны тухай дурьдсан. Дараагийн удаа гээд орхисон. Одоо энэ санаагаа товчхон буулгая.

Улс орон бүр цаашид ийм өвчин тахлын үед, ер бус цаг дор, үл үзэгдэх дайсантай тулах үед яах тухай бодож байна. Хүнд нэг онцлог бий. Эхнийхээсээ сургамж авдаг. Дараагийнхдаа бэлддэг.

Корона шиг аюул, улам хор хөнөөлтэй байдлаар 5 жил тутам давтагдах магадлал 70 хувьтай гэж яригдаж байна. Өмнө нь 100 жилд, дараа нь 30 жилд тохиодог байсан халдвар, энэ цагийн өнгөнд 10 жилд нэг удаа тохиолдож байна. Дараагийнх нь 5 жил, 3 жил, 1 жил гэсээр хугацаа, давтамж нь багасах хандлагатай. Нэг вирус биш хоёр, гурав болж нэг дор хэд хэдэн вирусын довтолгоо зэрэг ирж харанхуй бүрхэх таамаглал ч гарчээ. Шалтгаан нь олон. Гэхдээ үр дагавар нэг. Улам бүр хөнөөлтэй.

Монголд, Та бидний үлдэх үр хүүхдэд ямар гарц байна вэ? Монгол улс бусад улс орноос юугаараа онцлог вэ? Ер нь онцлог юм байна уу? Бидний газар орны байршил өвөрмөц. Хавчигдмал. Өөр юу байна!

Монгол бол нэг супер онцлогтой улс. Энэ бол бидний оршин байгаа газар нутаг. Нэг хүнд ногдох газар нутгийн хэмжээгээрээ Монгол улс дэлхийд толгой цохидог. Нэгдүгээрт жагсдаг. Өөр улс бидний өмнө алхдаггүй гэсэн үг. Энэ бол үнэхээр супер боломж. Бусадтай харьцуулшгүй бодит давуу тал. Баялаг. Ганц заяах гайхамшиг.

Чанга яригчаар ээлжит зар явлаа. Долоо хоногт нэг удаа эргэлт авч болох гэнэ. Алчуур, ариун цэврийн юмс, ус ундаа гэс гээд болох бололтой. Мах шөл болохгүй гэнээ. Мах хоолгүй бол ямар эргэлт байхав. Өөх нь алагласан хаврига, өвчүү, сээр огтлох, уураг сүүл үмхэх, халуун чулуу барих ч сайхан шүү. Зөвхөн Монголд, сайхан юм ч их бий дээ.

Энэ эрх чөлөө гэж. Мах огтлох чинь хүртэл их чухал эрх юм байна. Хамтдаа байх, бие биенээ хараад яриад суух чинь гайхалтай тансаг эрх юм байна. Хүн хүндээ ойр байх чинь тун хосгүй хэрэгцээ аж.

Монголд давхар бүртгэл хэрэгтэй болжээ. Ойр байж болдоггүй юм бол, үр хүүхэд гэр орноороо аюулаас холдож чадах боломж манайд хамгийн илүү. Хүн нэг бүр байнга оршин суух газраасаа дор хаяж хоёр хүртэл засаг захиргааны нэгжид давхар бүртгэлтэй байх. Аюул тохиовол, аюулын голомтоос гараад очих газар, оочих цайтай байх боломж. Бөөндөө сүйрсэнээс тарж хамгаалах арга.

Монголчууд тахал, халдварт өвчний үед ингэж хамгаалах аргатай байсан тухай зуун жилийн өмнө манай үүгээр явсан судлаач тэмдэглэж үлдээжээ. Нэг нь халуурч өвчин тахал туссан шинж тэмдэг илэрвэл тухайн айл гэрээ хурдан буулгаад тарж байрладаг. Хана туурга дээвэр, сав суулга, аяга шанага ойр зуурын юмаа хувааж аваад холхон, гэхдээ бие биендээ үзэгдэх орчинд буудаг байж.

Тахал нь гол төлөв дулааны улирлын үзэгдэл тул авч явсан юмаа өдөржин наранд дэлгэнэ. Элдэв нян бактери устаж алга болно. Бороо шороонд, шөнө сэрүүнд хана туургаараа нөмөр хийнэ. Хэд хоногийн дараа эргэж цуглана. Ирээгүй нэг нь ойлгомжтой. Ингэж хотоороо сүйрчихгүй аюулаас ангижирдаг.

Суурин улс орон, нутаг дэвсгэр багатай, шавж амьдардаг газрыг дууриаж толгой дараалан хөл хорьдогоо бид дараагийн удаад өөрчилж болно. Ялгавар сонголттой хандах, хааж нээх боломж Монгол улсын хувьд бусдаас илүү. Улаанбаатарт сургууль цэцэрлэг хаасан бол Алтайн цаадах сумдад, эсвэл Хэнтийн нуруу, Дорнын тал, Говийн хээлэнд, жишээлбэл Увс, Хөвсгөл, Завханы хичээл сургуулийг зогсоох хэрэггүй ч байдаг юмуу. Сум багийн, магадгүй аюулаас хол аймаг суурины амьдрал тодорхой дэглэм, хараа хяналтын дор хэвийн үргэлжилж байх.

Миний төрж өссөн Ховдын Зэрэг сум гэхэд 3000 гаруй хүн амтай. Тэгвэл байнга нэг оршин суугч дээрээ нэмээд хоёр хүний бүртгэлтэй байж болох нь. Гурван мянга, нэмэх нь 6000 гэсэн үг.

Аюул болохгүй бол бүр сайн. Тал талдаа тустай. Бүртгэлтэй сум газартаа тэр хүмүүс анхаарал тавина. Тусалж дэмжинэ. Амьдрал юм хойно байсгээд хандив тусламжийн асуудал үүсдэг. Дэм дэмэндээ гэдэг шиг аль алиндаа хэрэгтэй. Зэрэгт бүртгэлтэй нэгэн өөр нэг аймгийн суманд бүртгэлтэй байж болно. Хот суурины нэг хүн хоёр газар тус нэмэртэй, эргээд сандарсан үедээ хүрээд очих, хүлээгээд авчих газартай.

Энэ бодлого аюулаас сэргийлэх аргаас гадна, уудам дэлгэр нутагтаа тарж суурьших, хөдөө орон нутгаа хөгжүүлэх ажил болж өргөжихөд тустай. Нэг үе хөдөөний айл өрх бүр нэг хүүхдээ, ах дүүгээ хот суурин бараадуулах гэдэг байсан. Одоо эргээд хот суурингийнхан бараадаж очих нэг ч болов газартай байх боломж.

Үүнийг газар эзэмших, өмчлөх бодлоготой уяж өгвөл Монголын хөгжил нүдэн дээр өөр болно. Нөгөө хаа сайгүй, эзэнгүй шахуу гэж ярьдаг хардаг байсан газар эзэнтэй, Монгол хүний гарт бодит өмч хөрөнгө, баялагийн эх үүсвэр болж хувирна. Газар дагаад ажил амьдрал, бүтээн байгуулалт өрнөнө.

Газраас их юмгүй, түүнийгээ яаж ашиглах, яаж баялаг болгох учраа олохгүй дээр доргүй мунгинаад л байгаа. Гарц энд байна. Хүн хүрэхгүй очихгүй, хүн миний юм гэж харахгүй бол юу ч баялаг болж хувирахгүй. Наранд халж, цасанд дарагдаж цаг хугацаанд элэгдсээр байх болно.

Монгол улсын газар бол зөвхөн Монгол улсын иргэнд заяагдсан, өгөгдсөн боломж. Сумд газраа заагаад, энд гэрээ барь. Энд өвөлж, тэнд зус. Энд хөрөнгө оруул, байшингаа барь, модоо ургуул, ногоогоо тарь. Тэр айлаас хонио ав, энэ айлаас морио уна. Хотын хүн хөдөөд айл малтай болчихвол цаг хэцүүдсэн үед боодол өвс, боломжтой нэг нь айлынхаа данс руу хэдэн төгрөг ч гэсэн явуулна. Дахиад л тэвдсэн үед нэгэндээ дэм болох арга.

Зарим нь бид хөдөө дуртай үедээ явдаг, очих газраа очдог гэж бодож болох. Гэхдээ таны бодож байгаа бол сайн дурын үйлдэл. Хамгийн гол нь үүнийг баталгаажуулах, эрх зүйн статустай болгох, бүртгэлжүүлэхэд нууц нь байгаа юм. Алдарт Сотогийн яриад нотлоод байгаа капиталын нууц гэдэг энэ. Бүртгэлгүй бол эзэнжихгүй, эзэнжихгүй бол хөрөнгө болохгүй. Эдийн засгийн эргэлтэд орохгүй. Эргэлтэд орохгүй бол хүнд баялаг болж наалдахгүй. Төр хүнээ сайхан амьдруулах, хөрөнгөжүүлэхэд оролцох цор ганц зөв оролцоо энэ байж магадгүй. Тэр тусмаа Монголд.

Бага чулуугаар том чулуу хөдөлгөх. Нэг сумаар хоёр туулай буудах. Хөгжил, хөгжлийн нууц, хөгжлийн түлхүүр гэдэг бол хурал цуглааны индэрт хураагдсан цаас биш. Харин тухайн улс орон, ард түмэн давуу боломжоо олж харах нүд, түүнийг ашиглах овсгоо ухаан юм. Дахиад хэлэхэд энэ бол Монголын хувьд орон зай. Тэр орон зайд орчих, амьдрах, түүнийг эзэгнэгч байх эсэх гагцхүү биднээс шалтгаалмой.

Өчигдөр BBC харж байхад Оросын “Союз” хөлөг хөөрч байгаа мэдээ гарав. Хоёр орос, нэг америк нисгэгч. Нэг нь “Бид гурав сансарт зургаан сар болно. Хамгийн аюулгүй газар тэнд л байна” гэж хэлээд бусдыг хөгжөөв. Ирэх зургаан сар, ирэх жил, түүний дараагийн жил газарт, манай цэнхэр гаригийн хувьд тун амаргүй цаг хугацаа байх нь ойлгомжтой болж байна.

Надаас ноднин жил улс төр сонирхсон нэгэн одоо болох сонгууль, түүгээр бүрэлдэх Засгийн газар, нүүрлэж болох хүндрэлийг асуухад би бодлоо хуваалцаж суусан юм. “Ирэх Засгийн газар бол хэн ч атаархахгүй засаг байх болно. Ирэх 4 жил манай хувьд улс төр нь ч, эдийн засаг нь ч хамгийн хүндрэх 4 жил. Хоёулангийнх нь хөөсөрсөн болон бодит өрийг төлөх ажил давхацна” гэж хүүрнэж байснаа эргэж саналаа.

Ирэх Засаг тэртээ тэргүй хүнд юмтай тулах байсан. Дээр нь хэний ч үл тооцсон Корона. Түүний гайгаар гарч байгаа, гарч ирэх хүндрэл. Зүйрлэж хэлбэл ерэн он нэмэх нь Коронагийн хорин он. Ийм аюултай, ийм хүнд юмтай өмнө нь ямар ч Засаг тулж байгаагүй байх. Дээр нь манай улс төр. Чоно борооноор гэдэг шиг. Тэр бүхэн нүүрлээд, нүүгэлтээд ирж явна. Зугатах аргагүй.

Дэлхий дахинд таван хүн бүрийн дөрөв нь ажил амьдралаа авч явах боломжгүй болж байна. Хүн төрөлхтний тал нь ядуурлын тойрогт орно гэнэ. Дараалан хоёр улирал эдийн засаг хасах гарвал хямрал нүүрлэнэ. Хямрал ойлгомжтой. Ирнэ, болно.

Чадал муутай нь байтугай, чадалтай нь одоо барьц алдаж эхэлж байна. “Танайхыг бодох байтугай бид өөрсдийгөө яая гэж байна” гэсэн хариу ирнэ. Өрөө дарах мөнгө байтугай зээлэх ч мөнгө хомс болно. Бүгд хямрах, бүгд хэцүүдэх учир. Ямартаа манай “Мадрид” Клуб хүртэл томчуудыг өрөө тэглэ, буцалтгүй тусламжийн сан үүсгэ гэж шахаж, захиа мессеж хүртэл илгээж суухав.

Өчигдөр орой үлдээсэн тал боорцог амттай байх чинь. Халуун баахууд хийгээд цохиж орхив. Байгаагаараа байгаад сурчихсан. Энэ л надад хэрэг болж байна. Давтагдан орж ирэх бантан, цуйван, кааш, хөц будаа. Зүсэм талх, аяга цай, шаргал боорцог.

Би хүүхэд байхдаа идэж байсан зарим зүйлээ аягандаа таллаж үлдээдэг байв. Миний дээр долоон ах бужигнана. Таллаад орхисон боорцог, ааруул, замбаа. Халуун цай аягалаад, түүнийгээ байгаатай нь хувааж идэхэд нэг хэсэгтээ болдогсон. Хуваалцах, байгаадаа сэтгэл өегших, хүнд илүү юм хэрэггүйг мэдрэх бол их зөв ухаарал. Бас зөв хүмүүжил, жаргал юм шүү.

Хувцас хунараа сольж өмслөө. Дахиад хоёр долоо хоног байдаг. Гар хөлгүй биш, хиртсэний нь гялалзтал угаагаад, усгүй болтол мушгиад өлгөчихөв. Одооны хүүхдүүд юм нидрүүлэгдэж угаах, мушгиж хатаахаас их хол юм билээ. Бас өрөө байраа гарын доорх юм ашиглаж цэвэрлэв. Онгоцонд зөвшөөрдөг жижиг хайч, сахлын хутгаа ашиглаж үсээ захлах гэж түрүүн нилээд юм болсон. Багагүй хог тарьж. Нэг өдөр алгасаад хогоо гаргаж үүдэнд тавих ёстой. Гэрээс ирсэн хогны уутанд хогоо ялгаж хийв.

Зурагт харсаар, мэргэд экспертүүдийн яриа үзсээр Коронагийн талаар мөн цаашдын өрнөл, асуудал гээд бараг мэргэших бололтой. Тэр бүхнийг бичих боломж ч байхгүй. Бас “Classicа HD” гэж сайхан суваг. Сонгодог хөгжмийн аянд цаас үзэг нийлүүлэхэд гадны чимээ саад багатай амар. Хаалга! Өндөгтэй бантан. Хаалга тайлахгүй байж болохгүй. Халуун үзнэ. Хоол цай ирнэ. Унтаад байх аргагүй. Дэглэм бол дэглэм. Журам бол журам.

Цонхоор харна. Тоосорсон саарал нар. Бетонон ой. Зогсоо зайгүй сүлжих машин тэрэг. Дахиад хаалга. Шинжилгээ авах гэнэ. Чих цэвэрлэдэг юм шиг, үзүүртээ ороолттой, урт сэтгүүр. Хамраар оруулж сэтгэж авах юм. 20 см шахуу урт юмны гуравны хоёр нь явж оров. Шинжилгээ өгөөд хамраа нухсаар үлдэв. Бас халуун үзлээ. 36 зааж байна.

Өдрийн хоолны цаг болжээ. Цагаан таваг, цагаан аягаа гаргаж тавьлаа. Цагаан таваг гэснээс “Радиогийн бүдүүн дуут” гэж алдаршсан Базарын Цэдэндамбаа гуайн “Цэрэг цагаан таваг” гэж лекцийг гүйцэх яриа одоо болтол би сонсоогүй. Цэрэг цагаан тавгаар дамжуулж эр цэргийн алба, Эх оронч үзлийг цус, яс, махны эс ширхэг бүрт шивж байж билээ, өвгөн. Тэр жил Дорнодод гуч хоног хоёулаа сонгуульдаж хамт байсан. Дамбаа гуайгаас илүү сайхан хүн, сайн нөхөр надад хэд таарсан юм бол!

Цуйван, ногоотой шөл. Би гурилд тааруу, гурил тойрдог хүн. Гэртээ буузны гурил ялгана. Энд бол тэгэх боломжгүй. Цуйвангийн гурилыг үлдээлгүй машиндаж ирлээ. Өнөөдөр өөр арга хэрэглэв. Цуйвангаа ногоотой шөл рүүгээ хийлээ. Ногоотой, гурилтай шөл.

Биднийг 24 цагаар харж хандаж, хоол цай нэг үгээр хэлбэл амьдрал залгуулж галын тэргүүн шугам дээр амсхийх завгүй байгаа ачтануудыг харахад бид юуг ч тэвчих л ёстой. Ингэж байж л аюулыг хамтдаа, бусдад эрсдэл учруулахгүй туулж гарна. Гай нүүрлэхэд гайхалтай хүмүүс учрах юм. Амьдралд захирагдаж биш, харин амьдралыг өөртөө зохицуулахыг урлагтай амьдрал гэнэ.

Утсанд мэссэж ирэв. “Улаан бал гарч байна” гэнэ. Миний нэр сонсогдоод явчихлаа. Биднийг биесээ муулаад гэж дургүйцэх хүн цөөнгүй. Биесээ муулах биш зам салж байгаа нь тэр. Зөвөөр харвал үнэт зүйлийн зөрчил. Төрийн эрхийн талынхан, хүний эрхийн талынхан. Төрийн ард нуугдаж хулгай хийх. Иргэний эрхээ эдлэж төрөөр адлуулах.

Элдэв мэдээ постын булингарт урсгалаас энэ нь зөв, тэр нь буруу гэж ялгах хэцүү. Гэхдээ хаана, юун дээр очоод зөрчилдөж байгаа нь чухал. Өөрийнх нь бизнес бол зөв, явна. Бусдынх бол буруу, зогсооно. Үнэнийг хэлж иргэдээ хамгаалвал чичлүүлнэ. Хэрсүү хүмүүс ч одоо хэн нь хэн гэдгийг гадарладаг болжээ.

200 жилээр тооцдог, тэгээд яг тэр тооцоогоор явсан ямар ч бизнес байхгүйг хүн төрөлхтний түүх харуулдаг. Зуун жил байтугай арван жил нэг бизнес дэлхийд тэргүүлэхээ болиод удаж байна. Тэр тусмаа самбар дээр тоо бодоод хүн жаргаах аргагүй. Шударга үнэнийг ч олох боломжгүй. Баахан үйлдвэр ярьдаг, зураг зурдаг. Адаг сүүлд нь чоно нохой болоод дуусдаг. Аливаа бизнес эрсдэлтэй. Эрсдэлээ чадах нь үүр. Төр татвараа авна. Дүрэм, стандарт, гэрээгээ мөрдүүлнэ. Чаддаг, чаддаг юмаа хийх. Сургамж бол энэ л дээ.

Монголчууд нүүдэлчин удам гарвалтай. Дээр нь эрх чөлөөнд дуртай. Улсыг удирдахын тулд улсаа мэдэх ёстой. Онцлогоо ойлгох, юу бидэнд сорилт, юу бидэнд боломж болдогийг. Монгол бол даргын хүчээр биш хүнийхээ хүчээр орших онцлогтой улс. Далайн од адил. Төвөлсөн удирдлага, нэг газраас бүрэн хамаарсан амь амьдралтай биш, хүн бүр айл өрх бүрээс бүтэж бүрэлддэг амьд нийгэм байх. Далайн одын нэг сэлүүрийг таслахад, тэр бүү хэл голд нь гэмтэл учрахад тасарсанаа нөхөөд, гэмтсэнээ бусад нь тэтгээд яваад өгдөг. Өөр амьтан бол толгойг нь таслахад, төв нервийг нь устгахад үхнэ.

Монголд аль нэг хот, сууринд байдал хүндрэхэд бусад газар амьдрал явж л байх ёстой. Нүүдэлчдийн онцлог бол нэг газар шавж суудаггүйд оршдог. Тиймдээ ч бид бусдаас илүү нутагтай. Монголыг ялаагүй, Монгол ялагдаагүйн нууц бол нүүдэл, түргэн шилжих, зохицох чадварт байсан. Устгах, сүйтгэх, дарах гээд ирэхэд хот нь, арми нь хүртэл нүүчихсэн байдаг. Үндэснийхээ тэсэж үлдээд байгаа онцлогийг, дээр нь газар орны боломжоо ашиглах нь Монголын аврал бас олон асуудлын гарц байж болох юм.

Хүмүүсийн тус, сэтгэл гэдэг сайхан юм. Хоол цай, миний дуртай бүхнийг аваад очих л юм болно. Авч хэрэглэж болохгүй ч өгөх ирэх зочлох сэтгэл нь ямар сайхан. Цонх хааш харж байгааг асууна. Алсаас даллах нь хүртэл дотно. Кино үзвэр санал болгоно. Ном дэвтэр ирүүлнэ. Маргааш “voice” гарна. Болдын баг “battle” хийнэ гэж бичнэ. Дэлхийн стандартад нийцсэн нэг ч болов ийм шоутай байгаа нь олз. Хийж амьдруулж байгаа хүмүүст бүр талархам.

Би багадаа юмыг давуулж боддог хүүхэд байлаа. Биеийн тамирын багштайгаа ярьсанаа мартдаггүй юм. – Хамгийн хурдан хүн секундэд хэдэн метр гүйх үү? Хамгийн мундаг тамирчин хэдэн метр дээгүүр харайх уу? гэж багшаа шалаад л. – Аймгийн аваргаар тэгэж гүйсэн, улсад тэгсэн гэсэн гээд багш хариулна. Би түүнийг хэд дахин давуулж харайх, гүйх юм ярина. Бүр нисэх шахуу л юм хэлнэ. Өвгөн багш минь нүд нь гялалзаж, татаж байгаа пүүшигээ иший нь шарлатал сорж суудагсан.

Короногоос болоод бараг бүх бизнес хаагдаж, ажилчид нь ажилгүй болж байхад зөвхөн “Амазон” завгүй ажиллаж 100мянгаар нь хүн нэмж ажилд авч байна. Online худалдаа цөм хийж байна гэсэн үг. Захиалга авдаг зөөдөг тээвэрлэдэг бүхэн ажилтай байна. Энэ бүхэн Монголын хөлтэй илүү нийлээд байгаа юм.

Амьдрах зорчих орон зай уужим. Залуус нь зайнаас ажилласан шиг, бусад нь хэрэгтэй бүхнээ захиалсан шигээ. Хотны захад, гэрийн гадаа дорооноор ачаа бараа, шаардлагатай юмс буусан шиг. Хиймэл оюун ухааныг адуу шигээ гаршуулаад. Монгол хүн уудам нутгийнхаа энгээр орон зайг эзэгнэж, аюулгүй, амгалан амьдрах цаг ойрхон мэт.

Хэдэн мянган километрээр хэрж татсан шилэн кабель, “Цахим Монгол” гэж нэрлэж зүтгүүлсэн хөтөлбөр, интернэт, цахимбар одоо бидэнд ач тусаа хязгааргүй ихээр өгч байна. Цаашид ч өгнө. Кибер ертөнцийн нисэх буух буудал, хурдны замаа барьчихсан улс бол Монгол. Уг нь ухааны сүв нь нээлттэй нам бол Мэдээлэл харилцаа технологийн газрыг Дижиталчлал, хиймэл оюун ухааны яам болгож бүхнийг тэндээс салбарлуулж зураад зогсож байх ёстой юм.

Муу дайсан нөхөр болох шиг, сайн санаа ажил болох шиг сайхан юм хаа байхав. Монгол хүн бол хайрлахгүй байхын аргагүй тийм хүн. Хайрлахгүй байхын аргагүй хүнийг Монгол хүн гэдэг юм. Хайрлахгүй байхын аргагүй орныг Монгол гэдэг юм. “Чи тэгээд хайрлахгүй, хөгжүүлэхгүй яасан юм” гэж надаас асуудаг. Зүтгэх цагтаа зүтгэсэн. Энэ бичиж байгаа минь ч миний зүтгэлийн үргэлжлэл. Зөвхөн нэг хүний зүтгэсэнээр, хайрласанаар биш, бүх хүн зүтгэсэнээр хайрласанаар үйлс нь бүтдэг замыг бид сонгосон. Тэр замыг “эрх чөлөө” гэдэг юм.

Чанга яригч дуугарлаа. Аяга тавгаа гаргаж тавь гэж байна. Улс орнууд ихэнх нь дайнд бэлдсэн төлөвлөгөөтэй байсан атлаа Covid-19-д бэлдсэн төлөвлөгөөгүй байлаа. Одоо бүгд шахуу байлдааны газрын зурагтай болж хохирол сүйтгэлээ тоолж, зэр зэвсгээ базааж байна. Зарлаагүй нүүрлэсэн энэ дайн, үр дагавар нь дэлхийн дэг журмыг сэрээж өөрчилж байна.

Хүн төрөлхтөн нэг вирусыг дарсан ч дараа нь юу хаалга өшиглөн орж ирэхийг тааварлашгүй. Ирэх нь ирнэ. Дэлхий “New normal” – “Шинэ тогтмол” – той учирлаа. Монгол ч золгоод авлаа. Одоо амьдралаа яаж зохион байгуулахаа бодох, төлөвлөх, хийж эхлэх цаг. Цаг боллоо.

Сүүлчийн хүн карантинаас гарахад, сүүлчийн хүн эдгэхэд бид короногоос сална. Гэхдээ энэ бол Монголоор дуусах үзэгдэл биш. Африкт халуурч байгаа буржгар хүү бас эдгэх ёстой. Хөгшин тив короногийн сүүлчийн өвчтөнөө эдгээж эмнэлэгээс үднэ. Америк хилээ нээнэ.

Японд корона туссан эмээ өвөө бүгд эдгэх ёстой. Хятадад короногийн тохиолдол бүртгэгдээгүй долоо хоног, бүтэн сар тоологдоно. Оросод ВВ хөл хорио цуцалснаа зарлана. Онгоц дахиад нисэлдэнэ. Манай МИАТ-ын үйлчлэгч амны хаалтгүй “Та тавтай морил” гэж инээмсэглэн хэлэх ёстой.

2020.04.10. Улаанбаатар. Toyoko Inn

311 Сэтгэгдэл
  1. AAmuinv бичсэн нь

    AnthonyJoshua Усик Джошуа смотреть онлайн Sky Sports Джошуа Усик дивитися онлайн

  2. AAkfmky бичсэн нь

    Александр Усик Энтони Джошуа 2021.25.09 Усик Джошуа смотреть онлайн Sky Sports Джошуа Усик дивитися онлайн

  3. instagram video indir бичсэн нь

    mükemmel bir uygulama olmus cidden ??

  4. AAttcdh бичсэн нь

    Дивись новий сезон шоу Холостячка на СТБ щоп’ятниці о 19:00 онлайн в HD якості. Холостячка 2 серія дивитися онлайн 2 випуск Україна Холостячка 2 сезон 2 випуск СТБ 24.09.2021

  5. EvaOpelo бичсэн нь
  6. AAouxdo бичсэн нь

    Холостячка 2 сезон: 2 випуск, 2 серія. Холостячка 2 серія дивитися онлайн Холостячка 2 сезон: дивитися 2 випуск онлайн

  7. AAtmhqe бичсэн нь

    Холостячка 2 сезон: 2 випуск, 2 серія. Холостячка 2 серія дивитися онлайн Холостячка 2 сезон: дивитися 2 випуск онлайн

  8. AAkwddg бичсэн нь

    Русские Горки Русские Горки Русские горки (2021)

  9. AApgnoa бичсэн нь

    Русские Горки Русские Горки Смотрите новые серии исторической саги «Русские горки» онлайн в хорошем качестве сразу после эфира.

  10. AAcbwtp бичсэн нь

    Русские Горки Русские Горки Смотрите новые серии исторической саги «Русские горки» онлайн в хорошем качестве сразу после эфира.

  11. AAhdygb бичсэн нь

    Русские Горки Русские Горки Смотрите новые серии исторической саги «Русские горки» онлайн в хорошем качестве сразу после эфира.

  12. LisaOpelo бичсэн нь
  13. AAjdoun бичсэн нь

    Русские Горки Русские Горки Русские горки. 1 и 2 серии – Первый канал

  14. AAntlxx бичсэн нь

    Русские Горки Русские Горки Русские горки (2021)

  15. EvaOpelo бичсэн нь
  16. Boomglymn бичсэн нь
  17. AActnau бичсэн нь

    Смотрите тизеры всех серий сериала «Чернобыль», а также узнайте, где можно посмотреть финальный эпизод Смотреть сериал чернобыль зона. Новые российские сериалы.

  18. AAfqbtl бичсэн нь

    Сериал Чернобыль покажут в эфире телеканала. Смотреть сериал чернобыль 2019. Новые сериалы русские 2021.

  19. Patrickevedy бичсэн нь

    ed pills for sale over the counter ed – treatment with drugs

  20. AAlhphb бичсэн нь

    «Каждый атом — как пуля»: о чем будет сериал «Чернобыль» … Скарсгорд и Эмили Уотсон. Смотреть сериал чернобыль. Новые российские сериалы.

  21. AAoefqh бичсэн нь

    Чернобыль (2019) сериал. Chernobyl. Чернобыль / Chernobyl (сериал). Сериал чернобыль смотреть онлайн бесплатно. Новые вышедшие сериалы.

  22. AAslsek бичсэн нь

    Мини-сериал HBO об аварии на Чернобыльской АЭС. Смотреть сериал чернобыль бесплатно в хорошем. Новые хорошие сериалы онлайн.

  23. AAecxfm бичсэн нь

    Смотрите тизеры всех серий сериала «Чернобыль», а также узнайте, где можно посмотреть финальный эпизод Скачать сериал чернобыль. Новые сериалы смотреть онлайн бесплатно.

  24. AAaxijq бичсэн нь

    Раскрыты первые официальные подробности «Матрицы 4» Матрица 4 2021 Дата выхода. Россия: 16 декабря 2021 года; США: 22 декабря 2021 года

  25. AAwfvbw бичсэн нь

    «Матрица-4» вернется к истокам. Первые зрители Матрица 4 kino Дата выхода. Россия: 16 декабря 2021 года; США: 22 декабря 2021 года

  26. AAxfyjy бичсэн нь

    МАТРИЦА 4. Дата старта релиза в России: 16 декабря 2021 года. Матрица 4 кино Дата начала проката в США: 22.12.2021. Оригинальное название: The Untitled Matrix Film.

  27. AAwbtpb бичсэн нь

    Лента получила название “Matrix: Resurrections” (“Матрица: Воскрешения”) Матрица 4 просмотр Дата выхода. Россия: 16 декабря 2021 года; США: 22 декабря 2021 года

  28. AAqvfiq бичсэн нь

    МАТРИЦА 4. Дата старта релиза в России: 16 декабря 2021 года. Матрица 4 2021 Дата выхода. Россия: 16 декабря 2021 года; США: 22 декабря 2021 года

  29. AAtjres бичсэн нь
  30. AAbvpcm бичсэн нь
  31. AAjulbs бичсэн нь
  32. AAttyby бичсэн нь
  33. AAcfuna бичсэн нь
  34. AAlqtaf бичсэн нь
  35. AAdzank бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович 2021

  36. AAwkpzf бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович смотреть

  37. AAiuunh бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович 2021

  38. AAmrobx бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович кино

  39. AAvnbrc бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович смотреть

  40. AAipcbj бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович кино

  41. AApfsuh бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович кино

  42. AAksixf бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович смотреть

  43. AAuufgs бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович 2021

  44. AAeyrmi бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович онлайн

  45. AAqmsxm бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович films

  46. AAkznwo бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович онлайн

  47. AAzxiff бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович 2021

  48. AAgocrr бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович фильм

  49. AAwysxm бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович films

  50. Muhupsems бичсэн нь
  51. AAtkvzb бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович фильм

  52. AAgphgb бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович 2021

  53. AAcnyhk бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович kino

  54. AArcugi бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович смотреть

  55. AAtnhab бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович фильм

  56. AAxowfy бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович онлайн

  57. AAnljjf бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович просмотр

  58. AAamhys бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович kino

  59. AAotgem бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович films

  60. AApqgyl бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович 2021

  61. KiaOpelo бичсэн нь
  62. AAyyhqu бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович смотреть

  63. AAtbbbm бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович кино

  64. AAxthnd бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович kino

  65. AAlpouq бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович просмотр

  66. AAamqoc бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович кино

  67. AAhmphp бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович онлайн

  68. AAufvxa бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович кино

  69. AAtyvsr бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович онлайн

  70. PaulOpelo бичсэн нь
  71. AAoohpr бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович кино

  72. AAyrymv бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович смотреть

  73. AAxdozz бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович кино

  74. AAyeecz бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович онлайн

  75. AAwpowg бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович films

  76. AAlsaaf бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович 2021

  77. AAfywht бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович фильм

  78. AAgfghy бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович онлайн

  79. AAepjfk бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович смотреть

  80. AAocgab бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович kino

  81. AAlyrlc бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович фильм

  82. AAtoyhp бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович фильм

  83. AArogkw бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович смотреть

  84. AAmfczs бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович films

  85. AAiliho бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович онлайн

  86. AAqmsbe бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович 2021

  87. AAkftcp бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович кино

  88. Frunkerne бичсэн нь
  89. AAspess бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович 2021

  90. AApvduk бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович 2021

  91. AAgtdkg бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович 2021

  92. AAfpyso бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович онлайн

  93. AAwryme бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович кино

  94. AAjeymc бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович kino

  95. AAlxbnb бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович kino

  96. AAnwrny бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович просмотр

  97. AAqeqfk бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович фильм

  98. arroncori бичсэн нь
  99. AAvhogc бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович смотреть

  100. AAuupnr бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович kino

  101. AAmcprm бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович films

  102. AAjisqv бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович онлайн

  103. AAgolgi бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович кино

  104. AArrckh бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович смотреть

  105. AAmiset бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович просмотр

  106. AAkrsrp бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович фильм

  107. AAdolxf бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович films

  108. AAtglzq бичсэн нь

    https://bit.ly/ivan-denisovich-films-2021 – Иван Денисович kino

  109. blealmobE бичсэн нь
  110. twitter takipçi hilesi бичсэн нь

    who do i see

  111. AAhvjqg бичсэн нь

    Холостячка 2 сезон https://bit.ly/39ioLkW Смотреть онлайн шоу Холостячка 2 сезон на СТБ.
    Пост шоу можно смотреть тут. Холостячка стб 2 сезон 1-2 серия

  112. AAmujxv бичсэн нь

    Холостячка 2 сезон https://bit.ly/39ioLkW Смотреть онлайн шоу Холостячка 2 сезон на СТБ.
    Пост шоу можно смотреть тут. Холостячка стб 2 сезон 1-2 серия

  113. AArnvcn бичсэн нь

    Холостячка 2 сезон https://bit.ly/39ioLkW Смотреть онлайн шоу Холостячка 2 сезон на СТБ.
    Пост шоу можно смотреть тут. Холостячка стб 2 сезон 1-2 серия

  114. AAckngm бичсэн нь

    Холостячка 2 сезон https://bit.ly/39ioLkW Смотреть онлайн шоу Холостячка 2 сезон на СТБ.
    Пост шоу можно смотреть тут. Холостячка стб 2 сезон 1-2 серия

  115. AAhjcqd бичсэн нь

    Холостячка 2 сезон https://bit.ly/39ioLkW Смотреть онлайн шоу Холостячка 2 сезон на СТБ.
    Пост шоу можно смотреть тут. Холостячка стб 2 сезон 1-2 серия

  116. AArqhac бичсэн нь

    Холостячка 2 сезон https://bit.ly/39ioLkW Смотреть онлайн шоу Холостячка 2 сезон на СТБ.
    Пост шоу можно смотреть тут. Холостячка стб 2 сезон 1-2 серия

  117. AAoeryr бичсэн нь

    Холостячка 2 сезон https://bit.ly/39ioLkW Смотреть онлайн шоу Холостячка 2 сезон на СТБ.
    Пост шоу можно смотреть тут. Холостячка стб 2 сезон 1-2 серия

  118. AAxolxt бичсэн нь

    Холостячка 2 сезон https://bit.ly/39ioLkW Смотреть онлайн шоу Холостячка 2 сезон на СТБ.
    Пост шоу можно смотреть тут. Холостячка стб 2 сезон 1-2 серия

  119. JoeOpelo бичсэн нь
  120. AArgkck бичсэн нь

    Холостячка 2 сезон https://bit.ly/39ioLkW Смотреть онлайн шоу Холостячка 2 сезон на СТБ.
    Пост шоу можно смотреть тут. Холостячка стб 2 сезон 1-2 серия

  121. AAgvtlv бичсэн нь

    Холостячка 2 сезон https://bit.ly/39ioLkW Смотреть онлайн шоу Холостячка 2 сезон на СТБ.
    Пост шоу можно смотреть тут. Холостячка стб 2 сезон 1-2 серия

  122. AAbzmme бичсэн нь

    Холостячка 2 сезон https://bit.ly/39ioLkW Смотреть онлайн шоу Холостячка 2 сезон на СТБ.
    Пост шоу можно смотреть тут. Холостячка стб 2 сезон 1-2 серия

  123. AAeouip бичсэн нь

    Холостячка 2 сезон https://bit.ly/39ioLkW Смотреть онлайн шоу Холостячка 2 сезон на СТБ.
    Пост шоу можно смотреть тут. Холостячка стб 2 сезон 1-2 серия

  124. AAqdhax бичсэн нь

    Холостячка 2 сезон https://bit.ly/39ioLkW Смотреть онлайн шоу Холостячка 2 сезон на СТБ.
    Пост шоу можно смотреть тут. Холостячка стб 2 сезон 1-2 серия

  125. AAqnhmh бичсэн нь

    Холостячка 2 сезон https://bit.ly/39ioLkW Смотреть онлайн шоу Холостячка 2 сезон на СТБ.
    Пост шоу можно смотреть тут. Холостячка стб 2 сезон 1-2 серия

  126. AAednnj бичсэн нь

    Холостячка 2 сезон https://bit.ly/39ioLkW Смотреть онлайн шоу Холостячка 2 сезон на СТБ.
    Пост шоу можно смотреть тут. Холостячка стб 2 сезон 1-2 серия

  127. AAsrjyb бичсэн нь

    Холостячка 2 сезон https://bit.ly/39ioLkW Смотреть онлайн шоу Холостячка 2 сезон на СТБ.
    Пост шоу можно смотреть тут. Холостячка стб 2 сезон 1-2 серия

  128. AAjfzps бичсэн нь

    Холостячка 2 сезон https://bit.ly/39ioLkW Смотреть онлайн шоу Холостячка 2 сезон на СТБ.
    Пост шоу можно смотреть тут. Холостячка стб 2 сезон 1-2 серия

  129. AAqrlnr бичсэн нь

    Холостячка 2 сезон https://bit.ly/39ioLkW Смотреть онлайн шоу Холостячка 2 сезон на СТБ.
    Пост шоу можно смотреть тут. Холостячка стб 2 сезон 1-2 серия

  130. AAvnfkg бичсэн нь

    Холостячка 2 сезон https://bit.ly/39ioLkW Смотреть онлайн шоу Холостячка 2 сезон на СТБ.
    Пост шоу можно смотреть тут. Холостячка стб 2 сезон 1-2 серия

  131. AAaraxe бичсэн нь

    Холостячка 2 сезон https://bit.ly/39ioLkW Смотреть онлайн шоу Холостячка 2 сезон на СТБ.
    Пост шоу можно смотреть тут. Холостячка стб 2 сезон 1-2 серия

  132. JaneOpelo бичсэн нь
  133. accecault бичсэн нь

    https://buypriligyhop.com/ – buy priligy

  134. AAnmazi бичсэн нь

    Холостячка 2 сезон https://bit.ly/39ioLkW Смотреть онлайн шоу Холостячка 2 сезон на СТБ.
    Пост шоу можно смотреть тут. Холостячка стб 2 сезон 1-2 серия

  135. MiaOpelo бичсэн нь
  136. JaneOpelo бичсэн нь
  137. MiaOpelo бичсэн нь
  138. JimOpelo бичсэн нь
  139. LisaOpelo бичсэн нь
  140. Пацанки бичсэн нь
  141. Rfilmsgu бичсэн нь
  142. Gtvqb бичсэн нь
  143. Plaquenil бичсэн нь

    Precio Cialis Espana

  144. Lkinofx бичсэн нь

    https://bit.ly/holostyachka-stb-2021-2-sezon-1-seriya Холостячка 2 сезон

  145. Bonlinesh бичсэн нь

    https://bit.ly/holostyachka-stb-2021-2-sezon-1-seriya Холостячка 2 сезон

  146. Ffilmqp бичсэн нь

    https://bit.ly/holostyachka-stb-2021-2-sezon-1-seriya Холостячка 2 сезон

  147. Lasix бичсэн нь

    Buy Online

  148. JasonOpelo бичсэн нь
  149. KiaOpelo бичсэн нь
  150. CarlOpelo бичсэн нь
  151. EyeOpelo бичсэн нь
  152. SafAffork бичсэн нь
  153. AmyOpelo бичсэн нь
  154. zithromax generics бичсэн нь

    viagra efectos secundarios en jovenes

  155. AmyOpelo бичсэн нь
  156. KiaOpelo бичсэн нь
  157. EyeOpelo бичсэн нь
  158. KiaOpelo бичсэн нь
  159. CarlOpelo бичсэн нь
  160. DenOpelo бичсэн нь
  161. смотреть фильм бичсэн нь
  162. PaulOpelo бичсэн нь
  163. Stromectol бичсэн нь

    Buy Viagra In New York City 123

  164. JasonOpelo бичсэн нь
  165. JudyOpelo бичсэн нь
  166. на сайте бичсэн нь
  167. CarlOpelo бичсэн нь
  168. MarkOpelo бичсэн нь
  169. DenOpelo бичсэн нь
  170. JudyOpelo бичсэн нь
  171. PaulOpelo бичсэн нь
  172. JudyOpelo бичсэн нь
  173. MaryOpelo бичсэн нь
  174. DenOpelo бичсэн нь
  175. AmyOpelo бичсэн нь
  176. MarkOpelo бичсэн нь
  177. snottar бичсэн нь

    http://buysildenshop.com/ – post haste pharmacy viagra

  178. После глава 3 бичсэн нь
  179. allomscop бичсэн нь
  180. AlanOpelo бичсэн нь
  181. JasonOpelo бичсэн нь
  182. EyeOpelo бичсэн нь
  183. KiaOpelo бичсэн нь
  184. CarlOpelo бичсэн нь
  185. DenOpelo бичсэн нь
  186. lypecoelt бичсэн нь
  187. DenOpelo бичсэн нь
  188. Nothtessy бичсэн нь
  189. KiaOpelo бичсэн нь
  190. mormago бичсэн нь
  191. JudyOpelo бичсэн нь
  192. MarkOpelo бичсэн нь
  193. KiaOpelo бичсэн нь
  194. MarkOpelo бичсэн нь
  195. Peagejado бичсэн нь
  196. MarkOpelo бичсэн нь
  197. на сайте бичсэн нь
  198. JudyOpelo бичсэн нь
  199. чики 2 сезон бичсэн нь
  200. AmyOpelo бичсэн нь
  201. MarkOpelo бичсэн нь
  202. Sunnyheme бичсэн нь
  203. cialis super active бичсэн нь

    overnight generic cialis

  204. MarkOpelo бичсэн нь
  205. EyeOpelo бичсэн нь
  206. KiaOpelo бичсэн нь
  207. JudyOpelo бичсэн нь
  208. sweddem бичсэн нь
  209. JasonOpelo бичсэн нь
  210. Propecia бичсэн нь

    Sildenafil En Ligne France

  211. Viagra бичсэн нь

    Generique Levitra 20

  212. JasonOpelo бичсэн нь
  213. EyeOpelo бичсэн нь
  214. DenOpelo бичсэн нь
  215. MarkOpelo бичсэн нь
  216. AlanOpelo бичсэн нь
  217. DenOpelo бичсэн нь
  218. JudyOpelo бичсэн нь
  219. AlanOpelo бичсэн нь
  220. AmyOpelo бичсэн нь
  221. KiaOpelo бичсэн нь
  222. JudyOpelo бичсэн нь
  223. EyeOpelo бичсэн нь
  224. AlanOpelo бичсэн нь
  225. JasonOpelo бичсэн нь
  226. DenOpelo бичсэн нь
  227. MaryOpelo бичсэн нь
  228. JasonOpelo бичсэн нь
  229. KiaOpelo бичсэн нь
  230. EyeOpelo бичсэн нь
  231. PaulOpelo бичсэн нь
  232. MarkOpelo бичсэн нь
  233. JudyOpelo бичсэн нь
  234. AlanOpelo бичсэн нь
  235. LisaOpelo бичсэн нь
  236. CarlOpelo бичсэн нь
  237. MarkOpelo бичсэн нь
  238. EyeOpelo бичсэн нь
  239. AlanOpelo бичсэн нь
  240. MarkOpelo бичсэн нь
  241. LisaOpelo бичсэн нь
  242. JasonOpelo бичсэн нь
  243. MaryOpelo бичсэн нь
  244. CarlOpelo бичсэн нь
  245. CarlOpelo бичсэн нь
  246. JudyOpelo бичсэн нь
  247. CarlOpelo бичсэн нь
  248. MaryOpelo бичсэн нь
  249. AmyOpelo бичсэн нь
  250. JasonOpelo бичсэн нь
  251. KiaOpelo бичсэн нь
  252. AlanOpelo бичсэн нь
  253. LisaOpelo бичсэн нь
  254. PaulOpelo бичсэн нь
  255. AlanOpelo бичсэн нь
  256. EyeOpelo бичсэн нь
  257. PaulOpelo бичсэн нь
  258. LisaOpelo бичсэн нь
  259. EyeOpelo бичсэн нь
  260. JasonOpelo бичсэн нь
  261. JudyOpelo бичсэн нь
  262. AlanOpelo бичсэн нь
  263. JasonOpelo бичсэн нь
  264. KiaOpelo бичсэн нь
  265. DenOpelo бичсэн нь
  266. MarkOpelo бичсэн нь
  267. DenOpelo бичсэн нь
  268. AmyOpelo бичсэн нь
  269. JudyOpelo бичсэн нь
  270. JasonOpelo бичсэн нь
  271. EyeOpelo бичсэн нь
  272. CarlOpelo бичсэн нь
  273. EyeOpelo бичсэн нь
  274. JasonOpelo бичсэн нь
  275. MaryOpelo бичсэн нь
  276. AmyOpelo бичсэн нь
  277. DenOpelo бичсэн нь
  278. PaulOpelo бичсэн нь
  279. JasonOpelo бичсэн нь
  280. PaulOpelo бичсэн нь
  281. LisaOpelo бичсэн нь
  282. CarlOpelo бичсэн нь
  283. AmyOpelo бичсэн нь
  284. JasonOpelo бичсэн нь
  285. AlanOpelo бичсэн нь
  286. AmyOpelo бичсэн нь
  287. DenOpelo бичсэн нь
  288. AlanOpelo бичсэн нь
  289. LisaOpelo бичсэн нь
  290. KiaOpelo бичсэн нь
  291. DenOpelo бичсэн нь
  292. MaryOpelo бичсэн нь
  293. MarkOpelo бичсэн нь
  294. EyeOpelo бичсэн нь
  295. MarkOpelo бичсэн нь
  296. CarlOpelo бичсэн нь
  297. LisaOpelo бичсэн нь
  298. AmyOpelo бичсэн нь
  299. aspefeash бичсэн нь
  300. aspefeash бичсэн нь
  301. aspefeash бичсэн нь
  302. aspefeash бичсэн нь
ЭНЭ МЭДЭЭНД СЭТГЭГДЛЭЭ ҮЛДЭЭХ ҮҮ ?

Таны цахим шуудангийн хаяг ил харагдахгүй