Популистууд хэрэгтэй, гэхдээ тэд маш “үнэтэй тусна”!

236

Политик гэдэг бол “нийгмийн математик” юм. Энэ математикийн бодлогыг бодож чаддаг хүмүүс л улсыг удирдах ёстой. Тийм хүмүүс бол философичид мөн. Тэгэхээр философич хүн улстөрч байх ёстой. Платон(Плато) ингэж үзсэн.

Тэгээд Платон “нийгмийн тоо бодлого” маш амаргүй ажил болохыг өөрийн философийн олон бүтээлүүдээрээ нотлохыг оролдсон. Жишээ нь, “Төр улс” хэмээх нэртэй бүхэл бүтэн номоороо “шударга ёс” гэсэн ганц үл мэдэгдэгчтэй “тэгшитгэлийн”-ийн хариуг олох нь хэчнээн амаргүй байгааг харуулжээ. 

Платоны шавь Аристотель багшийнхаа санааг цааш үргэлжлүүлэв. “Политик” хэмээх номоороо; нийгэм бол иргэн, гэр бүл, өмч хөрөнгө, анги, давхарга, төр гэх зэрэг маш олон хувьсагчтай хэцүү “тэгшитгэл” гэдгийг харуулсан. Түүний мэдлэгийн салбарт анх эргэлтэд оруулсан “политик” гэдэг үг нь угаасаа поли (олон), токис (ашиг сонирхол) гэсэн грек хоёр үгийг зүйж нийлүүлэн босгосон ойлголт. Яг үгийн үндсийг хөөн утгачилбал политикийг “Олон ашиг сонирхлыг эвлүүлэх шийдэл” гэх нь зүйтэй. 

Аристотель номондоо, философич хүн улстөрч байх ёстой гээгүй ч харин демагогууд нийгмийг удирдах нь аюултай гэлээ. Демагог гэдэг нь өнөө цагт популист хэмээн уншигдана. Тэгэхээр популистууд улсыг удирдах нь аюултай гэсэн үг.

Популистууд улсыг удирдаж болохгүй тухай Аристотелийн үндэслэлийг уншихад үнэхээр цочирдом. 2500 жилийн өмнө бичсэн гэхэд бидний үеийнхэнд урьдчилан анхааруулсан юм шиг бичсэн нь үнэндээ лут!

Жинхэнэ политик бол нийгмийн олон янзын ашиг сонирхлыг эвлүүлэн улсаа сайжруулах шийдэл хайж, нийгмийн тоо бодлого бодох явдал атал популистууд эсрэгээрээ тэдгээр ашиг сонирхлуудыг хагалан хувааж, харанхуй массын толгойг эргүүлэн, тэдэнд зусардах замаар хувьдаа эрх мэдлийг олж авах ганц зорилготой. Популистууд харанхуй массын толгойг эргүүлэхдээ юу ч амлаж, юу ч гэж худлаа ярьдаг. Цааш нь Аристотель “…демагогууд ядуу ардуудыг нийгмийн чинээлэг хэсэг рүү турхиран улсыг ямагт хоёр хэсэгт хувааж суудаг…” хэмээн бичжээ.

Хар л даа! Тун чиг танил дүр зураг байгаа биз. 2500 жилийн өмнө Аристотелийн “Политик” хэмээх номондоо ингэж анхааруулсан юм шүү дээ!

Популистуудын улс төрийн тоглоомд орсон улс орон гарцаагүй сүйддэг бөлгөө. Үүнийг орчин цагийн хамгийн тод жишээ болох Венесүэлийн нийгмийн эмгэнэлт хэрэг явдлаас харж болно.

Уго Чааваас бол үнэхээр сүпер популист хүн байжээ. Тэр нийгмийн бодлого бодож чадах хэмжээний политик байгаагүй. Нийгэм хэмээх олон хувьсагчтай тэгшитгэлийнхариуг бүдүүн бааргаар ч хэлчхэж угаасаа чадахгүй. Учир нь нийгмийн амьдралыг оюун ухаанаараа шүүн тунгаахаас илүүтэй эмоциороо л үнэлж дүгнэдэг хүн байсан учраас!

Ер нь энэ бол аливаа популистуудын нийтлэг мөн чанар л даа. Популистууд бол харанхуй зөн билгийн тулаанчид юм!

Уго Чааваас жинхэнэ популистч ёсоор нийгмээ эмоциороо өөнтөглөн харж, зөн билгээрээ тунгаалаа. Улс нь түүхий нефть экспортолдог хэмжээгээрээ дэлхийд тавд ордог хэрнээ дүүрэн ядуустай, тэднийх нь амьдрал хөөрхийлэлтэй. Боловсрол, эрүүл мэндийн үйлчилгээ нь ядуусдаа хүрдэггүй. Ийм атал улстөрчид нь ард түмнээ хөсөр хаяад авлигад идэгдэн, олигархиудаар бөөцийлүүлсэн хөгийн амьтад. Ардчилагчид ардчиллаа завхруулаад хүний нүүр харахын эцэсгүй болгочихсон!

Ийм дүр зураг мань эрийн эгдүүцэл уурыг хүргэлгүй яахав. Тэгээд Венесүэлийг доройтлоос гаргаж, хөгжил дэвшилд хүргэх арга зам социализм юм байна хэмээн зөн билиг нь “шивнэв”. Зөн билиг угаасаа харагдах байдалд автамтгай бөгөөд мэдээж баян, ядуу хоёрын ялгааг хамгийн түрүүн зааж, үүнийг тэгшитгэх хэрэгтэй гэсэнбодлогын хариуг өгдөг л дөө.

Ийнхүү Уго Чааваас өөрөөс нь өмнө социализм байгуулсан бүх орон дампуурсныг харсаар байж, социализмтайгаа зууралдан үлдсэн Хойд Солонгос өлсгөлөнд нэрвэгдэж, Куба хүн арддаа талоноор бараагаа хуваарилан хүргэж буйг мэдсээр байж, Венесүэлдээ ХХI зууны социализм байгуулна гээд зүтгэчхэв.

Газрын тосныхоо салбараас гадны хөрөнгө оруулагчдыг хөөв. Уг салбарын мэргэшсэн менежерүүдийг мөн ажлаас нь халав. Газрын тосны бизнесийг генералууын гарт өгөв. Нэг литр бензиний үнийг нэг боливар буюу тэр үеийн доллартай харьцах ханшаар нэг цент байхаар тогтоов. Ард түмэн бөөн баяр!

Бас генералууд ч бөөн баяр! Учир нь генералууд бензиний контрбанд (нууцаар гадагш хил давуулан зарах дамын наймаа)-аар хувьдаа сая сая доллар олох болсон юм чинь! Сүүлдээ жилдээ190 гаруй тэрбум долларын орлого далдуур олдог болсон билээ.

Бензинийг зүгээр шахуу өгч байгаа гэдгээр шалтаглан худалдаа, үйлчилгээний газруудын бараа, бүтээгдэхүүний үнийг засгийн газраас тогтоохоор тэмцэв. Зах зээлийн эрэлтээс болж үнээ өсгөсөн худалдаа,ү йлчилгээний газрын эздийг баривчлан шоронд хориод өмчийг нь хураан авлаа. Ашиггүй болсон худалдаа, үйлчилгээний газрууд дампууран лангуу нь хоосорч, зах зээл дээр бараа бүтээгдэхүүний хомсдол үүссэн. 

80000 цэргээр зам барих, засах ажил хийлгэв. Зөвхөн зам, барилгын ажил хийлгээд зогссонгүй, газар тариалан дээр ажиллуулахаас авхуулаад улсад хурааж авсан дэлгүүртээ манаач, худалдагчийн ажил хүртэл хийлгэх болов. Жирийн иргэд нь ажлын байр, талоны бараа олж авахын тулд цэрэгт уралдан явцгаав. Цэргийнхэнд ажлын байраа алдсан иргэд гудамжаар нэг хөглөрчээ.

Ийнхүү Уго Чааваасын социализм байгуулах поп арга хэмжээнүүд ар араас угсран явсаар Мадурогийн үед Венесүэлийн эдийн засаг бүрэн сүйрч, дэлхий нийтээрээ үүнийг харж байна. Удахгүй инфляци нь арван саяд хүрэх гэж байна!

Чааваасчуудын гайгаар Венесүэлд нийгмийн цунами болсон. Популизмд автсан венесүэлчүүд өөрсдийнхөө гараар дэлхийн хамгийн баян орнуудын нэг байсан эх орныхоо эдийн засгийг “галдан шатаасан”. Одоо ч шатсаар байна. Үнс нурам л үлдэхээс нааш Мадуро явахгүй бололтой.

Мадурочуудад Венесүэлийн хувь заяанаас илүү эрх мэдэл нь үнэтэй цэнэтэй аж. Тэд засгийн эрх мэдлээ гадны олон мянган цэрэг, офицер болон иргэдийг авчран хамгаалж байгаа.

Уго Чааваас, Мадуро нарын популист улс төрд нэг сайн тал бий. Тэр нь популизмын аюулыг венесүэлчүүдийн яс маханд хүртэл мэдрүүлсэн явдал юм.

2000 оны үед Уго Чавесийн популист шинэчлэлийг хүн амын 80 орчим хувь дэмжиж байсан байдаг юм. Гэтэл өнөөдөр Мадурогийн популизмыг хүн амын 80 хувь огт дэмжихгүй, бослого гаргах болжээ. Ард түмэн нь популист улс төрийг хүлээж авахаа больжээ. 

Мадуро унаж, ардчилал эргэж ирэх юм бол венесүэлчүүд ямар ч байсан ХХI зуундаа популизмыг дахин хүлээж авахгүй болтлоо хаширсан биз ээ. Энэ ухаарал даанч дэндүү үнэ цэнэтэй олдож байна даа!

Венесүэлчүүд популизмын гамшгийг биеэр үзэн ухаарч байх яг энэ үед монголчууд популизмд автаж эхэллээ. Венесүэлийн гашуун туршлагыг хараад байгаа хэрнээ хойноос нь алхчихлаа!

Уг нь арваад жилийн өмнө популизмын аюулын тухай хамгийн анхны мэдээг сэтгүүлч Мөнхбаясгалан монголчуудад авчирч байлаа. Тэрбээр 70-аад оны үед Америкийн хөгжин цэцэглэлтийн бэлгэ тэмдэг болж байсан Детройт хэмээх хот хэрхэн популист улстөрчдийн гайгаар “гэмт хэргийн харанхуй хороолол” болон дампуурсан тухай нийтлэлийг нүдэнд харагдтал бичиж билээ. Олон ч хүн уншсан сан.

Хүмүүс өөрсдийн биеэр мэдэрч үзэхээс нааш бусдын түүхийн сургамжийг авдаггүй хэмээн түүхийн философийг үндэслэгч Вико (Giambattista Vico) айлдсан байдаг. Тэр үнэн бололтой! 

Тэгвэл олон түмнийг гэгээрүүлэх гэсэн бүтэлгүй оролдлогод найдаж байхаар үндэсний популистуудаа ухаараасай гэж горьдохоос өөр аргагүй. Тэд хэчнээн попорсон ч эрхбиш үр хүүхдүүдийнхээ амьдралыг арай Венесүэл шиг болгочихъё гэхгүй байлгүй дээ! Найдах зүйл маань энэ.

Нийтлэлийнхээ төгсгөлд ирээдүйгээс их юмгүй залуу хүн гэдгийг нь бодолцож үзээд сайд Оюун-Эрдэнэд зориулан Платоны “Төр улс” номоос “…Мэргэч ингэж хэлтэл эхний дугаар авсан хүн дөхөж очин дарангуйлагчийн амьдрал сонгов. Өөрийн ухаангүй, шуналаас үүдсэн түүний сонголт нь өөрийн хүүхдээ идэх зэрэг олон зовлонг дагуулж байгаа нь илт байлаа… Дараа нь тэрээр үүнийг гэнэт ойлгон цээжээ балбан уйлж, ийм сонголт хийсэндээ өөрийгөө биш бурхад болоод бусдыг буруутгаж билээ” хэмээх гүн ухаантай нэгэн ишлэлийг татъя! Оюун-Эрдэнэ сайд популист бус, политик болох болтугай!

Э.Бат-Үүл. 2019.05.14

236 Сэтгэгдэл
  1. generic ivermectin for humans бичсэн нь

    how much does ivermectin cost stromectol xr

  2. Terrycet бичсэн нь

    ivermectin 12 buy ivermectin – ivermectin oral 0 8

  3. LisaOpelo бичсэн нь
  4. Ewuskn бичсэн нь

    where can i buy cytotec pills in south africa – cytotec price in australia where can you buy cytotec

  5. PaulOpelo бичсэн нь
  6. CarlOpelo бичсэн нь
  7. Zgqtjj бичсэн нь

    ventolin cost – ventolin cost australia ventolin cost canada

  8. JudyOpelo бичсэн нь
  9. PaulOpelo бичсэн нь
  10. JasonOpelo бичсэн нь
  11. MaryOpelo бичсэн нь
  12. JudyOpelo бичсэн нь
  13. KiaOpelo бичсэн нь
  14. PaulOpelo бичсэн нь
  15. JudyOpelo бичсэн нь
  16. ivermectin cream cost бичсэн нь

    price of ivermectin ivermectin for sale humans

  17. Atrnlq бичсэн нь

    furosemide 40 mg canada – clomid generic lasix 100 mg online

  18. Ogrlrh бичсэн нь

    price of prednisone 50 mg – buy deltasone deltasone 10 mg

  19. CarlOpelo бичсэн нь
  20. MarkOpelo бичсэн нь
  21. KiaOpelo бичсэн нь
  22. Terrycet бичсэн нь

    ivermectin usa ivermectin – purchase oral ivermectin

  23. Fezejh бичсэн нь

    ivermectina – stromectol buy nz ivermectin tablet

  24. JudyOpelo бичсэн нь
  25. PaulOpelo бичсэн нь
  26. KiaOpelo бичсэн нь
  27. cost of lasix бичсэн нь

    lasix rx lasix no prescription ontob com

  28. DenOpelo бичсэн нь
  29. MarkOpelo бичсэн нь
  30. Terrycet бичсэн нь

    viagra amazon best place to buy generic viagra online – viagra without a doctor prescription usa

  31. JasonOpelo бичсэн нь
  32. ivermectin1.com бичсэн нь

    cost of ivermectin cream Популистууд хэрэгтэй, гэхдээ тэд маш “?нэтэй тусна”! – NIISLELNEWS.MN https://ivermectin1.com/ ivermectin tablets dosage

  33. Pnrabm бичсэн нь

    tadalafil 20 mg daily – Price cialis cialis 5 mg tablets cost

  34. lasix online no prescription бичсэн нь

    lasix 500 mg online furosemide 80 mg tablets ontob com

  35. AlanOpelo бичсэн нь
  36. Terrycet бичсэн нь

    ed for men most trusted canadian online pharmacies – buy generic ed pills online

  37. lasix 20 mg tablet бичсэн нь

    lasix price cost of lasix ontob com

  38. CarlOpelo бичсэн нь
  39. PaulOpelo бичсэн нь
  40. lasix generic бичсэн нь

    furosemide price walmart prescription water pills lasix ontob com

  41. MarkOpelo бичсэн нь
  42. Fiiecg бичсэн нь

    buy viagra online best price – Cialis or viagra sildenafil buy online

  43. JudyOpelo бичсэн нь
  44. DenOpelo бичсэн нь
  45. Terrycet бичсэн нь

    viagra cialis levitra cialis pills – buy cialis cheap fast delivery

  46. KiaOpelo бичсэн нь
  47. Bxheyc бичсэн нь

    essay writing sites – essay 123 help college essay assistance

  48. furosemide pill бичсэн нь

    lasix over the counter cvs buy furosemide online ontob com

  49. KiaOpelo бичсэн нь
  50. Terrycet бичсэн нь

    viagra cost per pill viagra over the counter – buying viagra online

  51. Ngaaly бичсэн нь

    methylprednisolone 4mg pak – medication medrol 16 mg lyrica for sale online

  52. PaulOpelo бичсэн нь
  53. LisaOpelo бичсэн нь
  54. https://ivermectinmeds.com/ бичсэн нь
  55. MarkOpelo бичсэн нь
  56. DenOpelo бичсэн нь
  57. MarkOpelo бичсэн нь
  58. JasonOpelo бичсэн нь
  59. Jczlmu бичсэн нь

    antibiotics without a doctor’s prescription – buy amoxicillin online amoxicillin without a doctor’s prescription

  60. AlanOpelo бичсэн нь
  61. CarlOpelo бичсэн нь
  62. EyeOpelo бичсэн нь
  63. CarlOpelo бичсэн нь
  64. MauriceSap бичсэн нь

    where can i buy zithromax medicine buy zithromax online – how much is zithromax 250 mg

  65. Ndjzbn бичсэн нь

    accutane pills cost – price for generic accutane accutane singapore

  66. LisaOpelo бичсэн нь
  67. MaryOpelo бичсэн нь
  68. Jvjcvy бичсэн нь

    50 mg prednisone tablet – prednisone canada pharmacy price of prednisone tablets

  69. KiaOpelo бичсэн нь
  70. MarkOpelo бичсэн нь
  71. EyeOpelo бичсэн нь
  72. JasonOpelo бичсэн нь
  73. MauriceSap бичсэн нь

    oral ivermectin cost ivermectin for sale – cost of ivermectin lotion

  74. MaryOpelo бичсэн нь
  75. KiaOpelo бичсэн нь
  76. Dqeonr бичсэн нь

    ivermectin 3mg dose – ivermectin uk

  77. DenOpelo бичсэн нь
  78. JasonOpelo бичсэн нь
  79. Xroxxn бичсэн нь

    vardenafil online canada – brand vardenafil online pharmacy buy cialis and vardenafil online

  80. MauriceSap бичсэн нь

    where can i buy zithromax uk zithromax generic – zithromax antibiotic without prescription

  81. MaryOpelo бичсэн нь
  82. EyeOpelo бичсэн нь
  83. MarkOpelo бичсэн нь
  84. Kmihsc бичсэн нь

    order tadalafil canada – brand cialis buy

  85. MarkOpelo бичсэн нь
  86. CarlOpelo бичсэн нь
  87. Gfrvig бичсэн нь

    sildenafil generic usa – female viagra pills in india

  88. CarlOpelo бичсэн нь
  89. JasonOpelo бичсэн нь
  90. MaryOpelo бичсэн нь
  91. JudyOpelo бичсэн нь
  92. DenOpelo бичсэн нь
  93. JudyOpelo бичсэн нь
  94. LisaOpelo бичсэн нь
  95. JasonOpelo бичсэн нь
  96. Gpxzjb бичсэн нь

    neurontin 150mg – neurontin 600 mg capsule synthroid 88 mcg coupon

  97. GerardoFep бичсэн нь

    prescription drugs without prior prescription ed medication online – natural drugs for ed

  98. LisaOpelo бичсэн нь
  99. Ludjvs бичсэн нь

    doxycycline 100mg otc – doxycycline tablets for sale order doxycycline without prescription

  100. AlanOpelo бичсэн нь
  101. CarlOpelo бичсэн нь
  102. AlanOpelo бичсэн нь
  103. GerardoFep бичсэн нь

    ed meds pills drugs ed meds pills drugs – buy online drugs

  104. DenOpelo бичсэн нь
  105. Glbomq бичсэн нь

    cytotec price in singapore – cytotec over the counter canada cytotec 200mg pills generic

  106. ThomasSonee бичсэн нь

    lexapro medication lexapro generic – prescription price for lexapro

  107. AlanOpelo бичсэн нь
  108. Imlkeu бичсэн нь

    ventolin for sale – cheap albuterol ventolin for sale

  109. KiaOpelo бичсэн нь
  110. JudyOpelo бичсэн нь
  111. ThomasSonee бичсэн нь

    lipitor.com coupon for lipitor – buy brand lipitor

  112. MarkOpelo бичсэн нь
  113. Williamwhini бичсэн нь

    doctors for erectile dysfunction male ed drugs – reasons for ed

  114. KiaOpelo бичсэн нь
  115. MarkOpelo бичсэн нь
  116. LisaOpelo бичсэн нь
  117. MaryOpelo бичсэн нь
  118. Aemswh бичсэн нь

    new treatments for ed – online canadian pharmacy erectile dysfunction exercises

  119. AlanOpelo бичсэн нь
  120. Williamwhini бичсэн нь

    top ed pills prescription meds without the prescriptions – ed remedies that really work

  121. EyeOpelo бичсэн нь
  122. JudyOpelo бичсэн нь
  123. AmyOpelo бичсэн нь
  124. AlanOpelo бичсэн нь
  125. RonaldPal бичсэн нь

    ivermectin brand stromectol for sale – ivermectin generic name

  126. JasonOpelo бичсэн нь
  127. Ayvkbm бичсэн нь

    stromectol 12mg online – stromectol human cost of stromectol medication

  128. JasonOpelo бичсэн нь
  129. DenOpelo бичсэн нь
  130. CarlOpelo бичсэн нь
  131. MarkOpelo бичсэн нь
  132. KiaOpelo бичсэн нь
  133. Ynqlqq бичсэн нь

    cialis 2.5 daily – procialisp order pharmacy online egypt

  134. CarlOpelo бичсэн нь
  135. RonaldPal бичсэн нь

    ivermectin 1 cream ivermectin for sale humans – stromectol for sale

  136. AlanOpelo бичсэн нь
  137. Tsggoy бичсэн нь

    buy viagra with mastercard – buy real viagra online no prescription buy sildenafil citrate

  138. KiaOpelo бичсэн нь
  139. MarkOpelo бичсэн нь
  140. Floydsag бичсэн нь

    zithromax for sale us cheap azitromycin – how to get zithromax over the counter

  141. Ggudlc бичсэн нь

    buy deltasone no prescription – prednisone no script prednisone tabs 20 mg

  142. PaulOpelo бичсэн нь
  143. DenOpelo бичсэн нь
  144. Rzroia бичсэн нь

    erectile dysfunction cure – otcedpill.com ed pills walgreens

  145. CarlOpelo бичсэн нь
  146. Lmtpzq бичсэн нь

    online casino no deposit bonus – best slots to play online casino online gambling

  147. MarkOpelo бичсэн нь
  148. PaulOpelo бичсэн нь
  149. AmyOpelo бичсэн нь
  150. DenOpelo бичсэн нь
  151. KiaOpelo бичсэн нь
  152. LisaOpelo бичсэн нь
  153. PaulOpelo бичсэн нь
  154. Aeulck бичсэн нь

    stromectol price – stromectol online pharmacy ivermectin 3mg price

  155. Djxoal бичсэн нь

    india pharmacy cialis – original brand cialis buy cialis through paypal

  156. CarlOpelo бичсэн нь
  157. CarlOpelo бичсэн нь
  158. DenOpelo бичсэн нь
  159. MaryOpelo бичсэн нь
  160. Wrbyld бичсэн нь

    sildenafil prescription discount – sildenafil cheapest price 50mg viagra

  161. MarkOpelo бичсэн нь
  162. AlanOpelo бичсэн нь
  163. Ronaldtooca бичсэн нь

    viagra from melbourne viagra online paypal ViagraCND100Mg – buy viagra craigslist toronto

  164. JudyOpelo бичсэн нь
  165. AmyOpelo бичсэн нь
  166. JudyOpelo бичсэн нь
  167. Hvypaa бичсэн нь

    buy clomid 100mg – order clomiphene 50mg generic clomid 100mg online

  168. LisaOpelo бичсэн нь
  169. Ronaldtooca бичсэн нь

    getting viagra in malaysia xanax with viagra – when does the viagra patent expire

  170. PaulOpelo бичсэн нь
  171. MaryOpelo бичсэн нь
  172. LisaOpelo бичсэн нь
  173. DenOpelo бичсэн нь
  174. KiaOpelo бичсэн нь
  175. JasonOpelo бичсэн нь
  176. AmyOpelo бичсэн нь
  177. Jmwmpp бичсэн нь

    medication lasix 20 mg – furosemide brand name uk 12.5mg furosemide

  178. Williamcip бичсэн нь

    cialis coupon voucher generic cialis testimonials kqvqawt – i need cialis overnight

  179. JudyOpelo бичсэн нь
  180. Bntmvm бичсэн нь

    zithromax without a script – zpac order azithromycin 500mg

  181. AmyOpelo бичсэн нь
  182. EyeOpelo бичсэн нь
  183. Williamcip бичсэн нь

    whats better cialis viagra or levitra cialis for sale in toronto tlkvwwn – cialis on line overnight

  184. CarlOpelo бичсэн нь
  185. MarkOpelo бичсэн нь
  186. MarkOpelo бичсэн нь
  187. DenOpelo бичсэн нь
  188. MarioAcito бичсэн нь

    stromectol 3 mg tablet ivermectin for sale humans – stromectol usa

  189. PaulOpelo бичсэн нь
  190. Wadclm бичсэн нь

    modafinil adhd – provigil a controlled substance modafinil alternatives

  191. AlanOpelo бичсэн нь
  192. CarlOpelo бичсэн нь
  193. PaulOpelo бичсэн нь
  194. JudyOpelo бичсэн нь
  195. MarioAcito бичсэн нь

    plaquenil for arthritis plaquenil for sale canada – plaquenil sulfate

  196. Xqcorw бичсэн нь

    deltasone over the counter – purchase prednisone online prednisone over the counter australia

  197. CarlOpelo бичсэн нь
  198. MarioAcito бичсэн нь

    lasix 100 mg tablet lasix pills – buy lasix online

  199. LisaOpelo бичсэн нь
  200. AlanOpelo бичсэн нь
  201. MaryOpelo бичсэн нь
  202. Cczeer бичсэн нь

    ivermectin 6mg – ivermectin 8000 mcg buy stromectol online uk

  203. AmyOpelo бичсэн нь
  204. Tpxxhc бичсэн нь

    20 mg tadalafil – tadalafil generic price where to buy cialis in south africa

  205. Szxbgx бичсэн нь

    viagra for female online – viagra for sale cheap purchase sildenafil citrate

  206. Waynerok бичсэн нь

    buy cialis ebay generic cialis canadian – how to buy cialis online from canada

  207. Vfhujz бичсэн нь

    buy amoxicillin 500 mg online mexico – buy amoxicilin 500 mg walmart amoxicillin price

  208. AmyOpelo бичсэн нь
  209. Tjsoci бичсэн нь

    how much is lyrica 75 mg – lyrica 300 mg price canadian pharmacy viagra reviews

  210. Waynerok бичсэн нь

    buy cialis online cheap original cialis low price – buy cialis 36 hour

  211. Flghoa бичсэн нь

    cost of accutane – accutane 20mg order accutane online usa

  212. Lqrfwn бичсэн нь

    ivermectin tablets for sale walmart – stromectol tab ivermectin lotion for scabies

  213. PeterTus бичсэн нь

    buy generic 100mg viagra online generic viagra – viagra without a doctor prescription usa

  214. Duepzg бичсэн нь

    overseas pharmacy no prescription – where can i buy over the counter tadalafil 20mg cialis 40 mg tablets

  215. PeterTus бичсэн нь

    viagra over the counter blue pill viagra – viagra discount

  216. Gfveyh бичсэн нь

    stromectol pill for humans – ivermectin uk cost of stromectol

  217. Dhtvlz бичсэн нь

    vardenafil online no prescription – buy vardenafil from canada generic vardenafil 40 mg

  218. Rurjfi бичсэн нь

    buy amoxicilin 500 mg online mexico – antibiotics without a doctors prescription amoxicilin brand name

  219. Vfpmvr бичсэн нь

    accutane prescription online – accutane cost in mexico buy accutane 10mg

  220. Brendansmuch бичсэн нь

    buy medication online: how to overcome ed – best ed pills

  221. Osprmn бичсэн нь

    a modafinil prescription – provigil for adhd provigil settlement

  222. Dvwtva бичсэн нь

    prednisone 5 mg tablet without a prescription – prednisone 20mg tablets where to buy deltasone medication

  223. Brendansmuch бичсэн нь

    erectyle disfunction: prices of viagra at walmart – natural ed

  224. Qbmecl бичсэн нь

    ed miracle pill – blue pill for ed erectile dysfunction pills reviews

  225. Daviddrult бичсэн нь

    stromectol in canada stromectol – ivermectin online

  226. Ykqlqq бичсэн нь

    dapoxetine 90mg online – generic priligy trustworthy online pharmacy

  227. Yrqomq бичсэн нь
  228. Williamagilm бичсэн нь

    stromectol nz ivermectin for sale – stromectol in canada

  229. Williamagilm бичсэн нь

    stromectol pills ivermectin 3mg tablets price – buy liquid ivermectin

  230. BryanTet бичсэн нь

    reasons for ed ed drugs online from canada – international online pharmacy

  231. BryanTet бичсэн нь

    natural cure for ed canadian pharmacy online – canadian pharmacy uk delivery

  232. Pedroomita бичсэн нь

    100mg viagra: viagra – when will viagra be generic

  233. Pedroomita бичсэн нь

    buy viagra online canada: viagra without a doctor prescription usa – viagra from canada

  234. Williamjed бичсэн нь

    neurontin pills neurontin – neurontin 800 mg price

  235. EdwardNat бичсэн нь

    where can i buy viagra over the counter https://viagrabng.online/# viagra over the counter

  236. EdwardNat бичсэн нь

    where can i buy viagra over the counter https://viagrabng.online/# buy viagra online usa

ЭНЭ МЭДЭЭНД СЭТГЭГДЛЭЭ ҮЛДЭЭХ ҮҮ ?

Таны цахим шуудангийн хаяг ил харагдахгүй